Jesteśmy świadkami zjawiska, które od wieków fascynuje ludzi, a które nazywamy lunatyzmem. To stan, w którym nasz organizm przebywa w fazie głębokiego snu, podczas gdy część mózgu odpowiedzialna za ruch i aktywność fizyczną jest aktywna. W tym czasie inne regiony, takie te związane z czujnością i świadomością otoczenia, pozostają w stanie spoczynku, co daje wrażenie, że osoba ta działa bez świadomości.
Fazy snu i mechanizm lunatyzmu
Należy zacząć od zrozumienia, że lunatyzm występuje podczas przejścia między fazami snu. Najgłębszy etap regeneracji i odpoczynku to faza NREM, podczas której mózg jest mniej aktywny. Jednakże obszary sterujące ruchem są odwracane, co pozwala na wykonywanie czynności fizycznych mimo braku pełnej świadomości. To właśnie w tym okresie dochodzi do sytuacji, w których lunety mogą się poruszać, podczas gdy reszta ciała jest relaksowana.
Charakterystyka zachowania lunatyków
Najczęściej po prostu pokazują zwiększoną ruchliwość w łóżku, odkrywając prześcieradła, poddając się lub stojąc przez kilka sekund rzadziej. Mogą również chodzić po domu lub nawet na zewnątrz, ale nie z uniesionymi rękami, jak czasem pokazują filmy. Polacy czasami wykonują bardziej złożone czynności przypominające te, które normalnie wykonują, gdy są przytomni, takie jak ubieranie się, gotowanie, gra na instrumencie muzycznym lub prowadzenie samochodu.
Wrażliwość na bodźce środowiskowe
Osoby cierpiące na ten stan wykazują niską wrażliwość na bodźce środowiskowe. Na przykład, jeśli udadzą się dotknąć ich małego palca u stopy, poczują to dopiero po obudzeniu się rano. Ich mowa jest wymawiana z niedokładnością i mogą odpowiadać na proste pytania w krótkich zdaniach, choć nie będą odpowiadać logicznie na bardziej szczegółowe pytania.
Bezpieczeństwo podczas ataków
Warto pamiętać, że lunatykowanie nie jest wynikiem nieprawidłowego pobudzenia z najgłębszego etapu snu. Istnieją przypadki, w których sen bez świadomości nie był używany jako obrony w sprawach morderstw i gwałtów, a sąd uniewinnił oskarżonego, ponieważ stwierdzono, że działał w stanie świadomości i nie miał kontroli nad swoim zachowaniem. To dowodzi, że w tym stanie nie jesteśmy w pełni odpowiedzialni za swoje czyny.
Jak radzić sobie z lunatykującymi osobami
Jak radzić sobie z ludźmi, którzy chcą tego zrobić, najlepiej po prostu delikatnie prowadzić ich do łóżka. Jest to coś, co ogólnie udaję się poprzeć i w ogóle nie istnieje, nie dlatego, że spowodowało to u nich zawał serca i śmierć, jak sugeruje popularna opinia, ale dlatego, że spowoduje dezorientację i może prowadzić do nieoczekiwanego, intensywnego zachowania. Należy unikać gwałtownego budzenia, aby zapobiec reakcji obronnej.
Pamięć po obudzeniu
Po obudzeniu się niektórzy ludzie mogą pamiętać swoje TV, emocje, które odczuwali, lub co zrobili. Często jednak nie mają żadnych wspomnień z nocy, co czyni to zjawisko tak trudnym do zbadania. Jest to coś, co ogólnie udaję się poprzeć i w ogóle nie istnieje, nie dlatego, że spowodowało to u nich zawał serca i śmierć, jak sugeruje popularna opinia, ale dlatego, że spowoduje dezorientację i może prowadzić do nieoczekiwanego, intensywnego zachowania.
Czynniki ryzyka i genetyka
Podejrzewa się, że sen bez świadomości nie ma podłoża genetycznego. Prawie 80 osób cierpiących na to stan ma co najmniej jednego członka rodziny, który również jest romantyczny. Ryzyko druku również wzrasta w przypadkach przewlekłego stresu i zmęczenia, ponieważ ciało wtedy spędza więcej czasu w głębokim śnie. Dlatego, jeśli nadal chcesz ograniczyć sen bez świadomości, spróbuj się bardziej relaksować i regularnie dostatecznie spać.
Podsumowanie i zalecenia
Mówiąc szczerze, jeśli jesteśmy na tym typie diety lub znamy kogoś, kto jest, dajcie nam znać w komentarzach. Kluczem do zapobiegania atakom jest dbanie o higienę snu, redukcja stresu i unikanie zmęczenia. Pamiętajmy, że choć zjawisko to może być niepokojące, w większości przypadków nie stanowi zagrożenia życia, pod warunkiem stosowania się do zasad bezpieczeństwa w domu.