Dobry poranek, Parsowie, czyli indyjscy Zoroastrianie, grupa etniczna, do której należał Freddy Mercury, mają nietypowy sposób utylizacji zwłok. Umieszczają je w tak zwanych wieżach ciszy, aby mogły się nimi żywić. Sępów przekonuje to do tego, że dzięki temu nie zanieczyszczają ziemi, jak w tradycyjnych pochówkach, ani powietrza, jak w kremacji. W ten sposób zwracają się do natury.
Historia i znaczenie rytuału
Najstarsze opisy tej praktyki pochodzą z X wieku, ale jest to bardzo prawdopodobne, że jest ona o ponad 1000 lat starsza. Dziś jej ciągła praktyka jest w dużej mierze podważona. Nie z powodu żadnych przepisów prawnych, ale z faktu, że w Azji obecnie nie ma sępów, które tylko 20-30 lat temu były w stanie zdzierać ludzkie ciało do kości w kilkadziesiąt minut. Od lat 80. do 2017 roku populacja trzech gatunków sępów żyjących w Indiach z rodziny GS spadła z kilkunastu milionów do kilku tysięcy.
Drastyczny spadek populacji
Liczba sępów bengalskich spadła o 99,7 proc. od 1993 do 2002 roku, a w tym okresie populacja żaden inny gatunek na świecie nie spadł tak znacząco. Podobny spadek zaobserwowano w tym czasie w Nepalu, Bangladeszu i Pakistanie. Indyjska kryzys sępów. Jak się mówi, to zjawisko spowodowało poważne zakłócenia w ekosystemie, skutki których odczuwają ludzie. Badacze uważają, że ta sytuacja może być jednym z głównych czynników związanych ze wzrostem ogólnego wskaźnika śmiertelności w Indiach o 4 proc.
Unikalne cechy biologiczne sępów
Sępy to naprawdę wyjątkowe ptaki, ściśle spokrewnione z łabędziami, są idealnie przystosowane skórkami. Czasami nie wahają się zabić małej lub już umierającej istoty. A mówiąc o tym, jeśli zobaczycie krążącego sępa, co czasem się dzieje w Polsce, to nie oznacza to koniecznie, że gdzieś umiera zwierzę. Te ptaki są tak duże, że zawsze, gdy mogą, używają prądów konwekcyjnych, a ten rodzaj lotu jest najbardziej energooszczędny dla nich. Nie budują gniazd, nie mają narządów głosowych i są bardzo, bardzo, bardzo ważne dla ekosystemów, do których należą, ponieważ wykorzystują zwłoki, tym samym redukując na przykład emisję gazów cieplarnianych z gnijącego mięsa.
Obrona przed patogenami
Jak mówiłem, są idealnie do tego przystosowane. pH ich żołądków jest bliskie zero, czasami nawet nieco ujemne, więc pH może być ujemne. Oznacza to, że środowisko w nim jest ponad 10 razy bardziej kwaśne niż w żołądku człowieka. Pozwala to na obronę przed patogenami, które mogłyby zaszkodzić innym gatunkom. W innych gatunkach, które również nie gardzą zwłokami, wirus białaczki ginie w przewodzie pokarmowym. Bakterie prątkowe są odporne na antraks. Sęp kanadyjski może wymiotować kwasem żołądkowym na atakującego, to jest mechanizm obronny, a zanim przejdę dalej, muszę podkreślić, że odporność sępów na patogeny nie wynika tylko z kwasowości ich soków żołądkowych. Nowe badania sugerują, że skład ich mikrobioty jelitowej odgrywa ważną rolę w tym względzie, ale może innym razem.
Konsekwencje zniknięcia drapieżników
Kiedy liczba sępów w Azji zaczęła spadać, zaobserwowano odwrotny trend, jeśli chodzi o wiele chorób, głównie białaczkę, zwłoki są częściej jedzone, ponieważ psy, które mogą zostać zainfekowane tą chorobą w ten sposób, mogą ją złapać. Szacunki pokazują, że upadek populacji sępów doprowadził do pojawienia się co najmniej 5 milionów szalejących psów, 38 milionów ugryzień, 47 zgonów i kosztów około 34 miliardów dolarów. Poza tym musimy założyć, że szczury również czasami żywią się ciałami martwych zwierząt, które zbliżyły się do ludzkich domostw, rozprzestrzeniając prątkę, między innymi.
Wpływ kulturowy na gospodarkę
Musimy pamiętać, że w Indiach 80 proc. populacji to wyznawcy hinduizmu, co nadaje krowom specjalny status. Z tych 300 milionów zwierząt tylko 4 proc. było spożywanych przez ludzi w 2019 roku. Te zwłoki krow, które nie są spalane ani pochowane, stają się głównym źródłem pożywienia dla sępów. Gdy te ptaki znikają, zwłoki gnic w środowisku, co prowadzi do zanieczyszczenia gleby i wody, a także do rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych. Jest to problem, który wymaga natychmiastowej uwagi i działań na skalę międzynarodową.
Przyszłość i zagrożenia dla Europy
Choć widzimy zagrożenia, tworzymy szansę na powtórzenie tego scenariusza w Europie. Ale może powinniśmy mówić po kolei o tym, dlaczego sępy są zagrożone wyginięciem. Sępy to naprawdę wyjątkowe ptaki, ściśle spokrewnione z łabędziami, są idealnie przystosowane skórkami. Czasami nie wahają się zabić małej lub już umierającej istoty. A mówiąc o tym, jeśli zobaczycie krążącego sępa, co czasem się dzieje w Polsce, to nie oznacza to koniecznie, że gdzieś umiera zwierzę. Te ptaki są tak duże, że zawsze, gdy mogą, używają prądów konwekcyjnych, a ten rodzaj lotu jest najbardziej energooszczędny dla nich.
Podsumowanie kryzysu
Straty były tak duże, że bezpośrednia przyszłość wielu gatunków sępów to w rzeczywistości walka o przetrwanie. Choć widzimy zagrożenia, tworzymy szansę na powtórzenie tego scenariusza w Europie. Ale może powinniśmy mówić po kolei o tym, dlaczego sępy są zagrożone wyginięciem. Sępy to naprawdę wyjątkowe ptaki, ściśle spokrewnione z łabędziami, są idealnie przystosowane skórkami. Czasami nie wahają się zabić małej lub już umierającej istoty. A mówiąc o tym, jeśli zobaczycie krążącego sępa, co czasem się dzieje w Polsce, to nie oznacza to koniecznie, że gdzieś umiera zwierzę. Te ptaki są tak duże, że zawsze, gdy mogą, używają prądów konwekcyjnych, a ten rodzaj lotu jest najbardziej energooszczędny dla nich.