Wstęp do zagadnienia długowieczności
Jak byśmy zostali powitani w świecie Piosenki o lodzie i ogniu? Przywitanie z serialu Gra o tron, które brzmi jak nieodpowiednie hasło, odnosi się do powszechnej wiedzy o tym, że wszyscy muszą umrzeć. Zgodnie z biblijną Księgą Rodzaju, Bóg ustalił limit życia na 120 lat, co sugeruje, że nieśmiertelność nie jest dla nas przeznaczona. Ci, którzy podchodzą do Pisma Świętego dosłownie, mogą być zainteresowani przypadkiem Jean Clomon, która zmarła w wieku 122 lata i 164 dni, co potwierdza biologiczne granice.
Rekordy długowieczności i biologiczne limity
Do momentu publikacji naszych danych najstarszą żyjącą osobą była brytyjska kobieta Etel Cateram, urodzona w 1909 roku. Choć nauka nie posiada jednej reguły biologicznej ustalającej górny limit, szacunki wskazują na wartość około 115 lub 125 lat. Wskaźnik wydolności fizycznej VO2 Max, mówiący o dostarczaniu tlenu do organizmu, spada z wiekiem u zdrowych osób. Możemy więc założyć, że gdy dostarczanie tlenu jest niższe niż potrzeby, osiągniemy wiek graniczny przeżycia, który nastąpiłby około 120. lub 125. urodzin.
Czy parametry fizjologiczne muszą spadać?
Z naszym rozumowaniem zakładamy, że parametry te muszą spadać z wiekiem, ale warto zmienić paradygmat i rozważyć, czy to musi tak być. Istnieją gatunki, które żyją znacznie dłużej niż ich bliskie krewniaki, co sugeruje, że nie ma konieczności szybkiego spadku wydolności. Na przykład gryzonie gołe żyją 10 razy dłużej niż gryzonie o podobnej wielkości, co daje nam wskazówki, że biologiczne procesy nie są sztywne.
Dlaczego ewolucja nie wykształciła nieśmiertelności?
Jeśli ten film byłby egzaminem końcowym w liceum, zacząłby się od kliszy stwierdzenia, że śmierć towarzyszy ludziom od zarania czasów. Ale dlaczego? Dlaczego śmierć nie została eliminowana w toku ewolucji? Nieśmiertelność nie jest powszechna, ponieważ umieranie przynosi pewne korzyści dla gatunku. Niektóre hipotezy idą w kierunku, który moglibyśmy nazwać oczywistym, zakładając, że umieranie przynosi korzyść poprzez alokację zasobów.
Konkurencja o zasoby między pokoleniami
Jeśli organizmy się rozmnażały i nie umierały, prędzej czy później musiałyby konkurować o zasoby ze swoimi potomkami lub przodkami. Byłoby to dla nich niekorzystne, a także dla ich krewnych, wnuków i pradziadków. Zmiana w środowisku, która stanowiłaby zagrożenie, mogłaby łatwo oznaczać koniec całego gatunku, jeśli nie byłoby mechanizmu ograniczającego liczebność populacji.
Koncepcja królowej czerwonej w ewolucji
To odnosi się nieco do koncepcji królowej czerwonej, która zakłada, że ewolucja nie może pozwolić sobie na porzucenie ciągłej wojny zbrojnej. Wyobraźmy sobie, że mamy gatunek idealnie dostosowany do pewnej niszy, który mógłby ewoluować w kierunku coraz dłuższego życia i niższej płodności. Jednak wtedy inny gatunek, który się rozmnaża szybciej i żyje krócej, mógłby wykorzystać te kombinacje cech do szybszej ewolucji.
Presja ewolucyjna na ograniczenie życia
W pewien sposób wyprzedziłby on pierwszy gatunek jako hegemoniczny przywódca, co sprawia, że na dłuższą metę tak długie życie nie jest tak korzystne. Nie ma więc presji ewolucyjnej na to, aby coś się zmieniało w kierunku nieśmiertelności, ponieważ konkurencja między gatunkami wymusza balans między długością życia a szybkością rozmnażania.
Podsumowanie nad koniecznością śmierci
Może tylko podatki są pewne, ale w kontekście biologicznym śmierć jest tak samo pewna jak podatek. Może warto rozważyć, czy wszyscy muszą umrzeć, biorąc pod uwagę złożone mechanizmy ewolucyjne. Jeśli ten film byłby egzaminem końcowym, to właśnie te tezy o alokacji zasobów i konkurencji międzygatunkowej stanowiłyby klucz do zrozumienia naszego bytu.