Jako zespół badawczy obserwujemy obecnie trudną sytuację na rynku pracy dla fizyków w Polsce. Instytut Fizyki Polskiej Akademii Nauk szuka pracownika, który spełnia wysokie wymogi merytoryczne, a jednocześnie otrzymuje ofertę finansową, która wydaje się nieproporcjonalnie niska. Szukamy osoby z doktoratem z fizyki, która potrafi obsługiwać zaawansowane mikroskopy elektronowe i zna język angielski.
Wymagania techniczne a realia płacowe
Kandydat musi posiadać wiedzę o technologiach nanorodników węglowych, co jest niezwykle skomplikowanym obszarem nauki. Mimo że obsługa takich urządzeń jest kluczowa dla bezpieczeństwa i obrony naszego kraju, oferowane wynagrodzenie wynosi dokładnie 3600 zł netto. Wielu ludzi zastanawia się, czy w ogóle jest możliwe zatrudnienie naukowca przy tak niskich zarobkach.
Porównanie do minimalnego wynagrodzenia
Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że asystenci w niektórych placówkach czasem zarabiają kilka lub kilkanaście złotych powyżej krajowego minimalnego wynagrodzenia. W przypadku Instytutu Fizyki PAN sytuacja jest jeszcze bardziej skomplikowana, ponieważ oferta może obejmować kwotę poniżej krajowego minimum. Jest to wynik braku aktualizacji rozporządzeń przez Ministerstwo Nauki.
Minister Nauki nie zaktualizował ani nie zmienił rozporządzenia dotyczącego tabel i opłat w Instytutach Pomocniczych Polskiej Akademii Nauk. To rozporządzenie nie zostało zmienione od 2018 roku, czyli przez prawie 8 lat. W tym czasie inflacja, koszty życia i warunki rynkowe uległy ogromnej zmianie, a stawki pozostały bez zmian.
Dylemat prawny i finansowy
Zatem pozostaje to, podstawa pozostaje taka sama cały czas, co tworzy dylemat dla kadry zarządzającej. Ktoś, kto zatrudnia na przykład naukowców w takim miejscu, musi zastanawiać się, które rozporządzenie złamie. Czy to jedno, które mówi, czy własne rozporządzenie, które nie zostało zaktualizowane przez kilka lat z całkowicie nierealistycznymi stawkami, czy może rozporządzenie mówiące o krajowym minimalnym wynagrodzeniu.
Komentarz ministra i priorytety
W tym rano Minister Kulasek, Minister Nauki, powiedział w Polsacie, że miało być więcej pieniędzy, ale jest tylko tyle. Można robić naukę, ale byłoby to szkoda, gdyby robić to w języku rosyjskim. Zatem przede wszystkim priorytetem jest zabezpieczenie Polaków, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa narodowego.
Wpływ na młodych ludzi
Panie Ministrze, lepiej mówić po polsku niż po rosyjsku, ale będzie po rosyjsku, jeśli nie będziemy bezpieczni, jeśli nie będziemy rozwinięci, jeśli nasza gospodarka nie będzie rozwinięta. Nie będziemy mieli tych technologii, jeśli naukowiec zarabia 3600 zł. I przy okazji, to jest taki straszny sygnał dla młodych ludzi, którzy wybierają swoją drogę życiową.
Brak perspektyw rozwoju
Absolutnie wszystko w tym sygnale mówi: "Nie rośnij, nie ucz się". A jeśli chcesz się uczyć, na pewno nie znajdziesz tu dobrej oferty. To absolutny skandal, absolutna paranoja, która hamuje postęp naukowy w Polsce. Musimy zmienić ten system, aby fizycy mogli pracować godnie i rozwijać technologie dla obrony kraju.
Podsumowanie sytuacji
W rezultacie ktoś, kto zatrudnia na przykład naukowców w takim miejscu, musi zastanawiać się, które rozporządzenie złamie. Planują jakieś dodatki, jakieś klejenie do niektórych grantów, ale to nie rozwiązuje problemu strukturalnego. Jako zespół wierzymy, że nauka musi być bezpieczna i finansowo opłacalna dla badaczy, abyśmy mogli rozwijać się w świecie pełnym wyzwań.