Wspomnienia z mojej wyprawy zaczynają się od uczucia, że cała historia brzmi jak abstrakcja z dobrze opowiedzianej bajki. Dzisiaj ten pomysł wydaje mi się prawdziwą abstrakcją, jakby był częścią jakiejś dobrze opowiedzianej historii, ale wciąż nieprawdziwej. Kilka miesięcy temu, zapominając o wszystkich swoich strefach komfortu, wyruszyłem z Gdańska na żaglowcu na daleki północ.
Przełamanie barier i dotarcie do Svalbard
Moja przygoda rozpoczęła się od wyruszenia z portu w Gdańsku, co było dla mnie ogromnym wyzwaniem psychicznym. Zapomniałem wtedy o wszystkich swoich strefach komfortu, aby dotrzeć do archipelagu Svalbard w czasie Arktycznej Nocy. Płynąłem z tego miejsca tamtejsze przez prawie cztery tygodnie, a następnie przez kolejne trzy tygodnie żeglowałem między fiordami największej wyspy archipelagu, Spitsbergenu.
Naukowcy w mieście Longyearbyen
Podczas tej długiej podróży odwiedziliśmy wszystkie polskie bazy danych naukowych, które znajdują się w tym regionie. Byłem w najbardziej na północ położonej stałej osadzie ludzkiej, czyli w mieście, w osadzie Longyearbyen, która okazała się miastem zamieszkanym wyłącznie przez naukowców. To miejsce jest dla nich naturalnym laboratorium, gdzie mogą badać zmiany klimatyczne bez zakłóceń cywilizacyjnych.
Geopolityka lodu i skał
Specyficzne pytanie, które nurtuje nas od lat, brzmi: dlaczego kawałek skały będzie centrum gry geopolitycznej w nadchodzących dekadach? Dla naukowców jest to naturalne laboratorium, dla ludzkości jest to ostateczna polisa ubezpieczeniowa, a dla wojska i polityków jest to obszar, który umożliwi kontrolę nad północnymi szlakami i wodami.
Porównanie z Grenlandą
Warto zastanowić się, dlaczego spór o Grenlandę będzie w zasadzie niczym w porównaniu do znaczenia Svalbard. Surowa, niegośpinną ziemia dominowana przez lód i skały przyciąga uwagę całego świata. To jest Svalbard, archipelag daleko poza kołem podbiegunowym północnym, gdzie warunki są ekstremalne.
Emocje opuszczania Arktyki
Nie pamiętam wszystkich emocji, które towarzyszyły mi, gdy opuszczałem to miejsce, ale jedno rzecz na pewno pamiętam. Jedna z najbardziej surowych, monotonnych i niegośpinnych części globu pozostaje w nas głęboko wyryta. Podstawowo, gołe skały i lód przyciągają naukowców jak magnes, co pokazuje ich niezłomną determinację.
Ostateczna polisa ubezpieczeniowa
Dla ludzkości jest to ostateczna polisa ubezpieczeniowa, która chroni nas przed nieprzewidywalnymi zmianami klimatu. Dla wojska, a więc i dla polityków, jest to obszar, który umożliwi kontrolę nad północnymi szlakami i wodami, co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa globalnego.
Znaczenie Svalbard dla przyszłości
To jest Svalbard, archipelag daleko poza kołem podbiegunowym północnym, gdzie czas płynie inaczej niż w reszcie świata. Surowa, niegośpinną ziemia dominowana przez lód i skały jest miejscem, gdzie przyszłość naszej planety jest obecnie kształtowana. Nasza obecność w tym miejscu jest dowodem na to, że nauka może pokonać nawet najbardziej ekstremalne warunki.