Historia programu Artemis i cele NASA
Program Artemis to amerykańskie przedsięwzięcie mające na celu ponowny powrót ludzi na Księżyc, które oficjalnie rozpoczęło się w 2017 roku. Jest to znacznie bardziej skomplikowany projekt niż słynny program Apollo z lat sześćdziesiątych, ponieważ nie chodzi już tylko o wstawienie flagi i zebranie próbek gleby. Głównym celem NASA jest budowanie trwałej infrastruktury, która umożliwi długoterminową obecność ludzi na srebrowym globie.
Charakter międzynarodowy i porozumienia Artemis
W przeciwieństwie do programu Apollo, misje Artemis mają silny wymiar międzynarodowy. Na tej podstawie Amerykanie stworzyli Porozumienia Artemis, które stanowią zbiór zasad pokojowej współpracy w kosmosie. Do tej pory do porozumienia dołączyło kilkadziesiąt krajów, w tym Polska, co czyni je mniej formalnym rozszerzeniem istniejących od lat 60. traktatów kosmicznych.
Rywalizacja kosmiczna i konfrontacja na Księżycu
Niestety, plan amerykański nie został w pełni zaakceptowany przez wszystkie kluczowe państwa. Chiny i Rosja nie dołączyły do Porozumień Artemis, lecz podpisały własne umowy w ramach programu ILRS dotyczącego bazy na Księżycu. W kontekście planów Pekinu i Moskwy oraz ich sojuszników, na Księżycu może czekać nas pewnego rodzaju konfrontacja, której kształt czas pokaże.
Technika lotu: Rakieta SLS i statek Orion
Z technicznego punktu widzenia w tym teatrze księżycowym występują dwa główne aktorzy: rakieta SLS i statek kosmiczny Orion. SLS, czyli System Startowy Kosmiczny, to olbrzymia, pomarańczowa konstrukcja, która ma pełnić funkcję głównego układu napędowego dla statku Orion. Statek Orion to w istności kosmiczny taksówka zaprojektowana do dostarczenia astronautów do lądownika czekającego na orbicie księżycowej.
Skład załogi: Amerykanie i Kanadyjczyk
W tej misji na pokładzie znajdzie się czterech astronautów: trzech Amerykanów i jeden Kanadyjczyk. Dowódcą ekspedycji będzie Gregory Weiseman, astronauta Międzynarodowej Stacji Kosmicznej i były szef Biura Astronautów NASA. Na fotelu pilota usiądzie Victor Glover, astronauta z pierwszej misji Crew Dragon, podczas gdy specjalistami będą Christiane Koch oraz Jeremy Hansen.
Specjalizacja załogi i doświadczenie
Christiane Koch trzyma rekord najdłuższego pojedynczego lotu kosmicznego kobiety, podczas gdy Jeremy Hansen reprezentuje Kanadyjską Agencję Kosmiczną. Jest to jego debiut, a Kanadyjczycy wybrali go na lot Artemis 2 ze względu na wieloletnie doświadczenie w strukturach szkoleniowych NASA oraz jako pilot myśliwski.
Brak lądownika i trajektoria powrotu
Warto pamiętać, że w misji Artemis 2 nie będzie żadnego lądownika. Astronauty nawet nie wejdą na orbitę księżycową, lecz wykonają pojedynczy lot wokół naszego satelity. Ich zadaniem jest pokonanie tak zwanej trajektorii powrotnej, co oznacza, że po osiągnięciu odpowiedniej prędkości, grawitacja Księżyca sama zwróci ich w stronę Ziemi.
Testy procedur i infrastruktury startowej
Start tej misji ma przetestować ulepszone procedury oraz wzmocnioną infrastrukturę startową. Wprowadzono również poprawki aerodynamiczne samej rakiety, co ma pozwolić na uniknięcie poważnych i kosztownych uszkodzeń platformy startowej, które wystąpiły podczas pierwszej misji Artemis. Wszystko to ma zwiększyć bezpieczeństwo samej rakiety i ułatwić kolejne starty.