Z ogromną satysfakcją obserwuję, jak praca moich kolegów z Towarzystwa Miłośników Piwnicznej doczekała się tak znaczącego uznania na arenie krajowej. Blisko pięćdziesiąt lat systematycznych działań na rzecz zachowania pamięci o naszym regionie to wynik, który trudno przecenić w obecnych czasach. Otrzymanie Nagrody III stopnia imienia Zygmunta Glogera jest dla nas wszystkich wielkim honorem i powodem do dumy. To nie tylko nagroda dla instytucji, ale przede wszystkim dla ludzi, którzy oddawali wolny czas na badania i popularyzację wiedzy. Wiem doskonale, ile krwi i potu włożono w każdy projekt realizowany przez lata przez nasze stowarzyszenie.
Podczas uroczystości w Łomży miałam zaszczyt odebrać to wyróżnienie w imieniu całego Towarzystwa Miłośników Piwnicznej. Atmosfera na sali była wyjątkowa, pełna szacunku dla tradycji i uznania dla tych, którzy ją pielęgnowają. Widziałam tam wielu przedstawicieli innych organizacji pozarządowych, którzy podobnie jak my, walczą o tożsamość swoich regionów. To spotkanie pozwoliło nam nawiązać nowe kontakty i wymieniać się doświadczeniami w zakresie pracy kulturalnej. Czułam na barkach ciężar odpowiedzialności za reprezentowanie naszej małej, ale tak bogatej społeczności.
Zygmunt Gloger był wybitnym polskim etnografem, geografem i historykiem kultury, dlatego nagroda nosząca jego imię ma ogromny symboliczny ładunek. Otrzymując ją, czujemy się jakby w bezpośrednim dialogu z wielkim badaczem polskiej ludowości. To przypomina nam o obowiązku dbania o autentyczność tradycji i unikanie ich komercjalizacji czy banalizacji. Musimy pamiętać, że historia nie jest tylko zbiorem suchych faktów, ale żywym organizmem wymagającym ciągłej opieki. Nasze działania w Piwnicznej-Zdroju wpisują się idealnie w ten szlachetny cel badawczy i oświatowy.
Przez ostatnie półwiecze skupialiśmy się na wielu obszarach, które często pozostawałyby bez nadzoru, gdyby nie nasza interwencja. Zbieraliśmy stare fotografie, dokumenty oraz pamiątki, które mogłyby zniknąć w zapomnienie lub zostać zniszczone przez czas. Organizowaliśmy wystawy, spotkania i konferencje, które przyciągały badaczy z całego kraju i zagranicy. Dzięki temu Piwniczna-Zdrój stał się miejscem, gdzie historia jest czytelna i dostępna dla każdego ciekawego turysty lub mieszkańca. Nie wyobrażam sobie dzisiaj naszego kurortu bez tych elementów, które tak starannie odtworzyliśmy.
Warto zaznaczyć, że nasza praca nie ograniczała się jedynie do gromadzenia artefaktów w muzealnych szafach czy archiwalnych aktach. Staraliśmy się, aby wiedza ta była żywa i przekazywana kolejnym pokoleniom przez edukację i wydarzenia kulturalne. Dzieci i młodzież miały możliwość poznania swoich korzeni poprzez warsztaty historyczne i spotkania z lokalnymi świadkami wydarzeń. To budowało u nich poczucie przynależności do grupy i szacunek dla miejsca, w którym dorastają. Widzę dzisiaj efekty tej pracy w zaangażowaniu młodych ludzi, którzy chcą kontynuować nasze dzieło.
Łomża była miejscem spotkania z wieloma postaciami, które również odgrywają kluczową rolę w polskiej kulturze regionalnej. Ich przykłady pokazały mi, jak różnorodne mogą być formy angażowania się w sprawy lokalne. Jedni tworzą festiwale muzyczne, inni dbają o zabytkowe parki, a jeszcze inni publikują monografie historyczne. Wszystkie te działania są jednak ze sobą powiązane nitką wspólną miłości do ojczyzny i jej małych kawałków. To inspirujące widzieć, jak wiele energii można włożyć w coś, co nie przynosi bezpośrednich zysków materialnych.
Wróciwszy z Łomży, czuję ogromną potrzebę podzielenia się tym sukcesem z całą społecznością Piwnicznej-Zdroju. To nagroda należąca również do mieszkańców, którzy wspierali nas swoimi wspomnieniami, przedmiotami czy po prostu obecnością na naszych wydarzeniach. Bez ich zaufania i otwartości nie byłoby możliwe przeprowadzenie wielu naszych badań terenowych. Historia to zawsze dzieło zbiorowe, a my jesteśmy jedynie jej skrzętnymi stróżami i opowiadamimi. Chcemy, aby ta wiedza pozostawała w rękach lokalnych, a nie uciekała do dużych ośrodków akademickich.
Wyzwania stojące przed nami nadal są duże, zwłaszcza w kontekście digitalizacji archiwów i nowoczesnych metod prezentacji historii. Musimy dostosować nasze metody pracy do wymogów współczesności, nie tracąc przy tym autentyczności przekazu. Młodzi ludzie oczekują interaktywności, a my mamy do zaoferowania bogactwo treści wymagających głębszego przemyślenia. To wyzwanie, które podejmujemy z entuzjazmem, wiedząc, że mamy za sobą solidne fundamenty poparte wieloletnią praktyką. Technologia może być narzędziem, ale to ludzie nadają sens temu, co tworzymy.
Nagroda imienia Zygmunta Glogera jest dla nas motywacją do dalszych poszukiwań i odkryć w lokalnej historii. Nie możemy poprzestać na osiągniętych wynikach, bo historia nie kończy się nigdy, a nowe archiwa wciąż czekają na swoje odkrycie. Planujemy kolejne projekty badawcze, które pozwolą nam zgłębić mniej znane aspekty życia codziennego naszych przodków. Chcemy również poszerzyć zakres naszej działalności o współpracę z sąsiednimi gminami i regionami. Wspólnie możemy tworzyć silniejszą sieć wsparcia dla kultury regionalnej w Małopolsce.
Podsumowując, ten sukces należy do każdego, kto wierzy w wartość dziedzictwa kulturowego Piwnicznej-Zdroju. To dowód na to, że małe inicjatywy lokalne mogą mieć ogromny rezonans i znaczenie dla całego narodu. Będziemy kontynuować naszą pracę z jeszcze większą determinacją i pasją niż dotychczas. Liczę na wasze wsparcie w kolejnych latach, bo razem jesteśmy silniejsi niż sami. Niech ta nagroda będzie symbolem naszej wspólnej dumy z tego, kim jesteśmy i skąd pochodzimy.