Jesteśmy w Arktyce, bardzo daleko powyżej Koła Arktycznego na wyspie Spitsbergen, w pobliżu stolicy Longyearbyen. O około 3 km za nami znajduje się to, gdzie schronisko nasienne jest dosłownie wbite w górę, tworząc bezpieczną przystań dla przyszłości ludzkości.
Pochodzenie pomysłu i wybór lokalizacji
Pomysł stworzenia globalnego rezerwatu nasion pojawił się w latach 80. XX wieku, a celem było stworzenie bezpiecznej skrzyni, która przechowywałaby podwójne nasiona z banków genetycznych ze świata. Wybór padł na Svalbard, archipelag należący do Norwegii, położony około 1300 km powyżej Koła Arktycznego.
Wybór tego miejsca był uzasadniony kilkoma powodami. Po pierwsze, stabilne, jak wtedy wydawało się, wieczne, od dziś mówimy o długotrwałym małżeństwie. Brak aktywności tektonicznej, wysokość 130 metrów nad poziomem morza, która ma chronić przed powodzią w przypadku topnienia lodowców, oraz polityczna neutralność Norwegii były kluczowe.
Architektura podziemnego skarbcza
Budowa skarbcza rozpoczęła się w 2006 roku, kosztowała około 10 milionów dolarów i od 2008 roku, jak myślimy, skarbiec przyjmuje próbki ze wszystkich zakątków świata. Globalny Bank Nasion jest podziemną instalacją wydrążoną w twardym kamieniu, położoną 120-130 metrów wewnątrz góry, pod warstwą skały o grubości 40, a czasem nawet 60 metrów.
Instalacja składa się z trzech sal, z których każda może pomieścić około 1,5 miliona próbek nasion, co daje łączną pojemność magazynową 4,5 miliona próbek, czyli ponad 2 miliardy pojedynczych nasion. Obecnie skarbiec zawiera około półtora, być może dwa miliony próbek, prawie 10 000 gatunków roślin, w tym wiele gatunków ryżu, pszenicy, kukurydzy, fasoli i proso.
Warunki przechowywania i bezpieczeństwo
Nasiona są przechowywane w specjalnych foliowych opakowaniach trójwarstwowych, workach, które chronią je przed wilgocią. Temperatura w komorach wynosi -18 stopni Celsjusza, co zapewnia trwałość materiału genetycznego. Czy zapewnia to maksymalne bezpieczeństwo? No, ponieważ nigdy nie jest długowieczny ani wieczny, nigdy nie jest.
Utrzymanie tej temperatury jest możliwe dzięki naturalnemu permafrostowi w górze za nami i dodatkowym systemom chłodzenia zasilanym energią z elektrowni Longyearbyen. Instalacja działa bez stałego personelu. Do niej mają dostęp tylko upoważnieni pracownicy, co jest całkiem zrozumiałe.
Zaawansowane systemy monitoringu
Bezpieczeństwo jest gwarantowane przez dość zaawansowane systemy, w tym czujniki ruchu, czujniki pożarowe i liczne automatycznie zamykające się drzwi. Wszystkie logistyki tutaj, wszystkie te systemy są dość skomplikowane, ale proces depozytu nasion jest bezpłatny. Każda kraj, każda organizacja może wysłać swoje próbki do banku, lub nawet inny bank, nasiona z innych krajów mogą wysłać je do banku.
Własność i rola kopii zapasowych
I ciekawie, wysyłając te nasiona, te nasiona nie stają się własnością tego konkretnego banku. Pozostają własnością organizacji, która je wysłała. Skarbiec zatem działa bardziej jak czarna skrzynka. Przechowuje te jako kopie zapasowe, które mogą zostać zwrócone w przypadku konieczności.
Wyzwania geopolityczne i przyszłość
Dziś ten wątek lub temat nie jest już tak oczywisty. Hmm, pojawia się coraz więcej wątpliwości co do tego, czy agresywne nastawienie Rosji, chcąc przejąć kontrolę nad Svalbard, nie jest tutaj problematyczne. Mimo tych niepewności, misja banku nasion pozostaje niezachwiana, będąc nadzieją na odtworzenie życia po potencjalnych globalnych katastrofach.