Stojąc na progu nowego roku akademickiego 2026/2027, czuję głęboki szacunek dla tradycji, które łączą pokolenia studentów i wykładowców w naszym regionie. Uroczystości rozpoczęły się od duchowego wymiaru wydarzenia, jakim była msza święta odprawiona w intencji całej społeczności akademickiej nowosądeckiej uczelni. W kościele św. Kazimierza homilię wygłosił biskup pomocniczy diecezji tarnowskiej, ksiądz Stanisław Salaterski, który skierował słowa wsparcia i błogosławieństwa do wszystkich obecnych. Dla mnie jako obserwatora lokalnego życia kulturalnego i naukowego, ważne jest podkreślenie, że takie wydarzenia integrują nie tylko środowisko studenckie, ale również szerokie grono mieszkańców Sądecczyzny. Msza ta stanowiła spokojny przegłos przed burzliwym programem dalszej części uroczystości, które odbyły się już w ścisłych murach akademickich.
Kolejnym kluczowym punktem programu było złożenie ślubowania przez studentów pierwszego roku, którzy oficjalnie wstępują w szeregi społeczności akademickiej. W Auli imienia Profesora Bałandy przyszli absolwenci składali przysięgę pod okiem władz uczelni, wśród których znajdował się Rektor dr hab. inż. Józef Ciuła. Towarzyszyli mu dr hab. inż. Grzegorz Przydatek, pełniący funkcję Prorektora ds. Nauki i Rozwoju, oraz dr Halina Potok, odpowiedzialna za sprawy studenckie i kształcenie. Imatrykulacja to moment symboliczny, w którym młodzi ludzie deklarują swoją gotowość do ciężkiej pracy intelektualnej i etycznego podejścia do przyszłej profesji. Widok setek nowych twarzy wypełniających salę wykładów zawsze budzi we mnie nadzieję na dynamiczny rozwój naszego regionu.
Skala obecnej działalności uczelni jest imponująca, jeśli spojrzymy na statystyki przedstawione podczas inauguracji. Obecnie w murach sądeckiej instytucji kształci się ponad 3600 studentów, co stanowi znaczną część młodego pokolenia naszego miasta i okolic. Szczególnie rzuca się w oczy liczba około 1500 osób na pierwszym roku studiów, którzy właśnie rozpoczęli swoją przygodę z nauką wyższą. Kształcenie odbywa się zarówno w trybie stacjonarnym, jak i niestacjonarnym, co pozwala na elastyczne dopasowanie oferty edukacyjnej do potrzeb rynku pracy i indywidualnych możliwości studentów. Sześć wydziałów oferuje ponad 30 kierunków studiów, obejmując szerokie spektrum dyscyplin od nauk humanistycznych po ścisłe medycyny.
Podczas konferencji prasowej Rektor dr hab. inż. Józef Ciuła podzielił się z nami niezwykle ważnymi informacjami dotyczącymi przyszłości uczelni. Podkreślił, że zakończony niedawno rok akademicki 2025/2026 przyniósł historyczny sukces w postaci uzyskania kategorii B+ w zakresie naukowej oceny jakościowej w dyscyplinie ekonomia i finanse. Oznacza to dla nas duże zmiany organizacyjne oraz spore wyzwania, które uczelnia musi teraz podjąć, aby sprostać nowym standardom. Najważniejszym skutkiem tej decyzji jest zmiana statusu prawnego, która przekształca instytucję w pełnoskalową akademię uprawnioną do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego.
Możliwość nadawania wyższych stopni naukowych w dyscyplinie ekonomia i finanse to krok, który otwiera zupełnie nowe horyzonty dla badaczy i doktorantów z naszego regionu. Ustawa o szkolnictwie wyższym pozwala nam teraz na prowadzenie pełnego cyklu kształcenia akademickiego, co zwiększa prestiż i atrakcyjność oferty edukacyjnej. Dla mnie jako redaktora śledzącego rozwój nauki w Małopolsce, jest to sygnał, że sądecka uczelnia dąży do bycia nie tylko szkołą zawodową, ale również ośrodkiem twórczości naukowej. Oczekuję, że zmiana ta przyciągnie więcej grantów badawczych oraz współpracę z innymi polskimi i zagranicznymi instytucjami akademickimi.
Kolejną dobrą informacją, którą przekazał Rektor, jest przyznanie limitu 45 miejsc na kierunku lekarskim oraz pomyślne rekrutacje studentów. Medycyna to kierunek o ogromnym znaczeniu społecznym, a możliwość kształcenia lekarzy w Nowym Sączu zaspokaja lokalną potrzebę specjalistów medycznych. W lipcu tego roku zakończono pierwszy etap rozbudowy siedziby Wydziału Lekarskiego i Nauk o Zdrowiu, co jest istotnym krokiem w kierunku modernizacji infrastruktury dydaktycznej. Obecnie uczelnia stara się pozyskać środki finansowe na dalsze prace remontowe oraz wyposażenie budynku w nowoczesne sprzęty medyczne i laboratoryjne.
Historia tej instytucji sięga roku 1998, kiedy to powstała jako Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Z biegiem lat uczelnia ewoluowała, zmieniając nazwę w 2022 roku po nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Od roku akademickiego 2022/2023 doszło do reorganizacji wewnętrznej, w której instytuty zostały przemianowane na wydziały, a zakłady stały się katedrami. Te zmiany strukturalne miały na celu lepsze dopasowanie organizacyjne do współczesnych standardów szkolnictwa wyższego oraz ułatwienie koordynacji działań dydaktycznych i badawczych.
Jednak największą nowością zapowiedzianą podczas inauguracji jest planowana zmiana nazwy na Akademię Sądecką im. Królowej Jadwigi. Decyzję taką podjął Senat uczelni, a obecnie oczekuje ona formalnego zatwierdzenia ze strony Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Nazwa ta nawiązuje do bogatej historii regionu oraz postaci królowej Jadwigi, co dodaje instytucji dodatkowego wymiaru historycznego i tożsamościowego. Zmiana ta ma podkreślić dążenie uczelni do bycia wiodącym ośrodkiem akademickim nie tylko w Nowym Sączu, ale również na szerszym tle regionalnym.
Uroczystości zakończył wykład inauguracyjny dr hab. Iwony Bugajskiej-Bigos, profesor uczelni, który poruszył temat sztuki w erze sztucznej inteligencji. Prelegentka przedstawiła referat pt. „Zmierzch twórczości? Sztuki plastyczne i arteterapia w dobie AI”, zachęcając słuchaczy do refleksji nad rolą człowieka w procesie tworzenia artystycznego. Dla mnie było to ciekawe wprowadzenie w dyskusję o tym, jak technologie cyfrowe wpływają na tradycyjne dziedziny sztuki oraz terapię zajęciową. Wykład ten pokazał, że uczelnia nie boi się poruszać aktualnych, często kontrowersyjnych tematów związanych z przyszłością kreatywności.
Oglądając całe wydarzenie, dostrzegam wyraźny kierunek rozwoju sądeckiej uczelni ku większej autonomii i prestiżowi naukowemu. Zmiana nazwy, uzyskanie uprawnień do nadawania stopni doktora oraz rozwój wydziału lekarskiego to elementy spójnej strategii modernizacji. Jako obserwator lokalnych wydarzeń, wierzę, że te przemiany przyniosą korzyści nie tylko studentom i pracownikom uczelni, ale również całej społeczności Nowego Sącza. Rok akademicki 2026/2027 zapowiada się na czas intensywnych działań, które mogą zdefiniować nową jakość szkolnictwa wyższego w naszym regionie.