Witamy w świecie, w którym nauka potrafi być zarówno śmieszna, jak i niezwykle ważna dla ludzkiego zdrowia. Wielokrotnie podkreślałem, że polscy badacze zasługują na wyróżnienie za swoje innowacyjne podejście do medycyny. Dziś dowiadujemy się, że nasi rodacy otrzymali prestiżową nagrodę za prosty pomysł na walkę z bólem jamy ustnej.
Czym jest nagroda Ignobel?
Dobre rano, wielokrotnie chwaliłem online pomysł Ignobelów, czasem nazywanych też anty-Nobelami. Są to nagrody przyznawane za badania, które po pierwsze sprawiają, że się śmiejesz, a po drugie sprawiają, że się zastanawiasz. Badania te, trzeba dodać, muszą być opublikowane w recenzowanym przez同行ów czasopiśmie naukowym tego typu.
Polscy laureaci na świecie
Głośno życzyłem sobie, aby ta nagroda była przyznawana Polakom jak najczęściej. Dwa razy już siedziałem do późna, aby obejrzeć transmisje tych nagród, i tak się stało, że za każdym razem nasi rodacy byli wśród laureatów. To jest Polska, mamy to, jesteśmy świadkami i Ekonome Express w 2022 roku.
Prawdziwy problem medyczny
Co więcej, miesiąc przed otrzymaniem drugiej Nagrody Nobla w dziedzinie chemii, przyznał Ignobel w dziedzinie medycyny Polsce. Polska Ignobel za wykazanie, że podawanie lodów pacjentom podlegającym chemioterapii może znacząco zmniejszyć takie nieprzyjemne skutki uboczne tych terapii. Podczas transmisji dodałem również, że spróbujemy dotrzeć do tych ludzi, którzy teraz oglądają, i musimy to zrobić.
Skutki uboczne chemioterapii
Kilka miesięcy później wyruszyłem do Warszawy, gdzie miałem niezwykłą przyjemność rozmawiać z trzema osobami spośród autorów przyznanej nagrody. Jeśli chcecie dowiedzieć się, jak wyglądają ci ludzie i w szczególności usłyszeć więcej o tym konkretnym badaniu oraz nieco o tym, jak zdobyć taki Ignobel, proszę przyjdźcie. Mogliście słyszeć o tej nagrodzie.
Walka z owrzodzeniami
Kilka portalów opublikowało dłuższe lub krótsze materiały na ten temat. Większość z nich, na które natknąłem się, skupia się na aspekcie humorystycznym, co w erze internetu walczącego o uwagę jest nawet zrozumiałe. Jednak gdy zagłębiłem się w tę kwestię, okazało się, że temat jest naprawdę poważny.
Mechanizm działania leków
Opisane badanie jest tylko jednym elementem bardzo ambitnego przedsięwzięcia, a pomysł podawania lodów nie był, nie wiem, kaprysem nudnych badaczy, lecz próbą rozwiązania bardzo poważnego problemu związanego z przygotowaniem do przeszczepu komórek krwiotwórczych. Przygotowując się do przeszczepu, stosuje się mleko w dwóch bardzo wysokich dawkach melfalanu. Lek ten ma skutki uboczne.
Jak działa metoda z lodami?
Jednym z nich jest to, że powoduje owrzodzenia jamy ustnej. Owrzodzenia, znamy, owrzodzenia jamy ustnej, to bardzo nieprzyjemna konsekwencja dla pacjenta, ponieważ po pierwsze boli, a po drugie ogranicza spożycie pokarmu, a osoba powracająca po przeszczepie musi jeść, więc powstał bardzo poważny problem i to był właściwy krok, jakby adresując pytanie, co zrobić z tym problemem.
Chłodzenie jako rozwiązanie
Ważne jest, że owrzodzenia o których mowa są związane z obecnością leków chemioterapeutycznych we krwi. Lek ten dociera do błon śluzowych, dotyka rozwijających się komórek i w efekcie je niszczy. Jest to naturalne, więc jeśli udałoby się znaleźć sposób na zmniejszenie dostarczania tego leku do błon śluzowych, można oczekiwać zmniejszenia nieprzyjemnych skutków chemioterapii.
Wyzwania praktyczne
Od pewnego czasu pacjentów proszono, aby ssali kostki lodu lub trzymali w ustach bardzo zimną wodę podczas kroplówek. I choć to pomagało, miało kilka wad, o których prawdopodobnie można się domyślić. Na szczycie listy znajdowało się stwierdzenie, że po prostu nie było to przyjemne.
Innowacyjność polskiej metody
I tu wchodzą lekarze z innymi kostkami lodu. Tak, te kostki lodu z powodów praktycznych prawdopodobnie nie przyjęły się na świecie, ponieważ z jednej strony wiemy, że mogą zapobiec temu powikłaniu, ale nie jest to bardzo praktyczne, ponieważ z jednej strony wiemy, że mogą zapobiec temu powikłaniu, ale nie jest to bardzo praktyczne, ponieważ prace, na przykład zakładano, że pacjent trzymać będzie kostkę lodu w ustach przez dwie godziny, a ona powoli się roztopi.
Podsumowanie osiągnięcia
Jeśli ktoś trzymał kostkę lodu w ustach przez dwie godziny, to nie bardzo, może wystarczyłoby dziesięć minut. Ale ktoś wymyślił metodologię i ten pomysł zadziałał, więc nie był szeroko stosowany. Jednak gdy pracowałem w Niemczech, używaliśmy tam lodów. Pacjentom podawano lody na uszkodzenia błon śluzowych i w pewien sposób to połączenie skłoniło mnie do myślenia, że może jeśli zastosujemy lody, które podajemy na uszkodzenia i schłod.