Witamy wszystkich, którzy chcą dowiedzieć się więcej o niebezpiecznym wpływie mikroplastiku na ludzkie zdrowie. W ostatnich miesiącach mój naukowy interes był całkowicie dominowany przez ten temat, który przestaje być tylko abstrakcyjnym problemem środowiskowym.
Obecność mikroplastiku w organizmie człowieka
W marcu badacze z całego świata potwierdzili szokującą prawdę: mikroplastiki znajdują się we krwi aż 17 z 22 przetestowanych osób. To dowód na to, że cząsteczki te są w stanie przedostać się przez barierę krwionośną i osiedlić w najważniejszych organach.
Kilka tygodni później, w kwietniu, wykryto podobne cząstki chemiczne w płucach 11 z 13 osób, które zgodziły się na badanie. Oznacza to, że oddychamy powietrzem zawierającym mikroplastiki, które dostają się do nas z zanieczyszczonego środowiska.
Źródła zanieczyszczenia: od pralki po ocean
Nasze codzienne działania generują ogromne ilości mikrocząsteczek. Grzejemy rzeczy, w których znajdują się mikroplastiki, a także używamy produktów zawierających je w składzie. Kosmetyki i pasty do zębów często zawierają mikrokulki, które są produkowane w małych rozmiarach od samego początku.
Drugim typem są wtórne mikroplastiki powstające w wyniku rozpadania się większych kawałków plastiku. Plastik traci swoją trwałość pod wpływem wiatru, wilgoci, temperatury oraz promieniowania ultrafioletowego od słońca.
Warto również pamiętać o ruchu drogowym, który odpowiada za około 80 procent plastiku w środowisku. Fragmenty gumy odrywające się z opon oraz syntetyczne włókna z ubrań podczas prania trafiają do rzek, a następnie do mórz i oceanów.
Wydobywanie mikroplastiku z głębin oceanu
Niedawno naukowcy dokonali sensacyjnego odkrycia w wodach Rowu Marianskiego, prawie siedem kilometrów pod powierzchnią oceanu. W pierwszym przedstawicielu skorupiaków, którego nigdy wcześniej nie widział nikt, znaleziono mikroplastiki w obu nogach.
To stworzenie żyje w najbardziej niedostępnym miejscu na Ziemi, a mimo to zostało zanieczyszczone przez ludzkie odpady. Jest to dowód na to, że zanieczyszczenie dotarło wszędzie, niezależnie od odległości od cywilizacji.
Różnica między makroplastikiem a mikroplastikiem
Jeśli chcielibyśmy zdefiniować koncepcję plastiku, powinniśmy zrozumieć to jako materiały, których głównym składnikiem jest syntetyczny lub zmodyfikowany naturalny polimer. Wielkość takiego plastiku decyduje o jego nazwie i zagrożeniu.
Jeśli wielkość takiego plastiku jest większa niż 25 milimetrów, mówimy o makroplastiku. Rozmiary od 25 do pięciu milimetrów to mezoplastiki, a poniżej pięciu milimetrów są małe cząsteczki.
Wreszcie mikroplastiki, o których będziemy mówić dzisiaj, to te najdrobniejsze i najbardziej niebezpieczne. Ich obecność w organizmie jest już faktem naukowym, a nie tylko teoretycznym strachem.
Wpływ prania na środowisko
Byłam naprawdę zaskoczona, gdy przeczytałam szacunki dotyczące ilości mikroplastiku generowanego przez pralki. Często zawierają one włókna syntetyczne, które odrywają się podczas prania i próbują je wypłukać w kanalizacji.
Filtr, który może uchwycić cząstki o wielkości mikroplastików, jest podłączony do węża odpływowego. W ciągu trzech regularnych zadań filtr zgłasza potrzebę czyszczenia i uchwycił całą masę osadu, który nie jest w pełni usuwany.
Większość tego, co widzimy w filtrach, to fragmenty z naturalnych włókien, ale najprawdopodobniej zostaną rozłożone przez organizmy wodne, które nie są w stanie się z nimi uporać.
Co oznacza to dla nas?
Te raporty z ostatnich tygodni i miesięcy to tylko wierzchołek góry lodowej. Od pewnego czasu praktycznie co roku przynosi zaniepokojone raporty o naszym związku z mikroplastikami.
Jak bardzo to zaniepokojone, jak skomplikowane jest to zagadnienie, spróbujemy sformułować odpowiedź na to pytanie w tym odcinku. Zapraszam wszystkich do refleksji nad naszymi nawykami i sposobem życia.
Nie możemy już ignorować tego problemu, ponieważ mikroplastik jest już częścią nas. Musimy działać, aby ograniczyć jego produkcję i poprawić gospodarkę odpadami.