W ostatnich miesiącach coraz częściej zastanawiam się nad tym, ile jeszcze w nas jest z tych korzeni, które łączyły nasze babcie i dziadków. Region sądecki to miejsce o unikalnym dziedzictwie, gdzie gwara nie jest tylko sposobem mówienia, ale prawdziwym nośnikiem historii i emocji. Dlatego inicjatywa mająca na celu jej pielęgnowanie wydaje mi się absolutnie kluczowa dla przyszłości naszej społeczności. Chcę, aby młodsze pokolenia zrozumiały, że te specyficzne słowa i zwroty to ich dziedzictwo, które warto przekazyć dalej. Nie chodzi tu o powrót do przeszłości, ale o wzbogacenie teraźniejszości o głębszy wymiar kulturowy i historyczny.
Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu wraz ze Stowarzyszeniem Lachów Sądeckich przygotowują dla nas coś naprawdę wyjątkowego. Mowa o konkursie gwary pod tytułem „LACHOSKIE GODONIE”, który odbywa się pod patronatem pamięci Stanisława Kunickiego. To imię kojarzy mi się z wielką pasją do lokalnych tradycji i niezwykłym zaangażowaniem w promocję regionu. Organizatorzy postanowili kontynuować jego dzieło, dając głos tym, którzy chcą opowiadać historie po swojemu. Takie działania budują mosty między przeszłością a teraźniejszością, co jest niezwykle ważne w dzisiejszych czasach.
Kiedy i gdzie odbędzie się spotkanie z tradycją?
Warto zaznaczyć, że tegoroczna edycja tego prestiżowego konkursu zaplanowana jest na 5 grudnia 2026 roku. Miejsce wydarzenia to Remiza OSP w Niskowej, co nadaje całej imprezie bardzo ciepły, lokalny charakter. Niska to miejscowość z bogatą historią, idealna na takie spotkanie z gwarą i gawędziarstwem. Wybór tego terminu jest celowy, bo grudzień to czas, gdy rodziny zbierają się razem, a opowieści stają się szczególnie cenione. Mam nadzieję, że pogoda nie zniechęci uczestników do przybycia na to wyjątkowe spotkanie.
Konkurs ten skierowany jest do wszystkich grup wiekowych, co uważam za ogromny atut tej inicjatywy. Dzieci, młodzież, dorośli oraz seniorzy mają równy dostęp do sceny i możliwości pokazania swoich umiejętności. To rzadkie zjawisko, by wydarzenie kulturalne tak skutecznie integrowało różnorodne pokolenia w jednym miejscu. Widok babczy opowiadającej bajkę wnukowi w gwara to obraz, który powinien nam pozostać w pamięci na zawsze. Taka otwartość na wszystkich uczestników wzmacnia poczucie wspólnoty i przynależności do regionu.
Jak wygląda proces zgłoszeń i rejestracji?
Osoby chętne do udziału w konkursie muszą pamiętać o terminie składania zgłoszeń, który upływa 2 grudnia 2026 roku. Rejestracja odbywa się wyłącznie online, co znacznie upraszcza cały proces dla uczestników z całego regionu. Ważne jest, aby zrobić to przed godziną 12:00 w dniu截止, by uniknąć jakichkolwiek nieporozumień. Proszę o dokładne wypełnienie wszystkich wymaganych pól formularza, aby organizatorzy mogli prawidłowo przygotować program wydarzenia. To nowoczesne podejście do tradycyjnej formy sztuki pokazuje, że tradycja może iść w parze z cyfryzacją.
Zainteresowanie tym konkursem może być naprawdę spore, zwłaszcza wśród osób starszych, które najlepiej znają lokalny koloryt językowy. Seniorzy często noszą w sobie najcenniejsze fragmenty gwarowe, które nie zostały jeszcze zapisane w żadnym słowniku. Ich udział jest kluczowy dla autentyczności całego wydarzenia i przekazania wiedzy młodszym pokoleniom. Rodziny ceniące tradycję również powinny dostrzec wartość takiego spotkania dla rozwoju dzieci i młodzieży. To szansa na naukę przez zabawę i bezpośredni kontakt z żywym słowem.
Laureaci i dalsze perspektywy konkursowe
Najlepszym uczestnikom przypadnie zaszczyt reprezentowania naszego regionu na arenie ogólnopolskiej. Laureaci zakwalifikują się do udziału w Ogólnopolskim Konkursie Gawędziarzy, który tradycyjnie odbywa się w Bukowinie Tatrzańskiej. To prestiżowe wydarzenie, które przyciąga uczestników z całego kraju i cieszy się dużym uznaniem krytyków kultury. Reprezentacja Sądeckiego na tak wysokim poziomie to nie tylko indywidualny sukces, ale też promocja naszej lokalnej tożsamości. Mam nadzieję, że wielu z was spróbuje szczęścia w tej rywalizacji i zabłysnie swoim talentem.
Celem konkursu jest przede wszystkim pielęgnowanie językowego dziedzictwa Lachów Sądeckich oraz kultywowanie tradycji gawędziarstwa. W dobie globalizacji i masowej kultury, takie lokalne inicjatywy stają się ostoją autentyczności i prawdziwości. Każda opowiedzona historia w gwara to mały akt oporu przeciwko jednolitemu, zglobalizowanemu językowi internetowemu. Dbając o te tradycje, dbamy również o własną duszę i pamięć zbiorową naszej społeczności. To inwestycja w przyszłość, która zwróci się wielokrotnie w postaci silniejszej więzi lokalnej.
Dla mnie osobiście, udział w takich wydarzeniach jest formą terapii i powrotu do źródeł. Słuchanie opowieści w rodzimej gwara wywołuje uśmiech na twarzy i poczucie bezpieczeństwa. Przypomina nam o tym, skąd pochodzimy i kim jesteśmy w większym kontekście historycznym. Zachęcam więc wszystkich czytelników do śledzenia postępów konkursu i wspierania lokalnych artystów. Niech ten konkurs będzie początkiem odrodzenia zainteresowania naszym bogatym dziedzictwem kulturowym.
Podsumowując, „LACHOSKIE GODONIE” to więcej niż tylko konkurs; to manifest miłości do ojczyzny małej. Organizatorzy z MCK Sokół i Stowarzyszeniem Lachów Sądeckich wykonują ogromną pracę na rzecz zachowania naszej unikalnej kultury. My, mieszkańcy regionu, mamy obowiązek docenić ich wysiłki i aktywnie uczestniczyć w tym procesie. Niech grudniowe popołudnie w Niskowej stanie się momentem zwrotnym dla wielu rodzin. Razem możemy upewnić się, że gwara sądecka nie zniknie, ale będzie żyła przez kolejne pokolenia.