Sport, Kultura

Małopolskie

Gryzący język: fascynujący i okropny świat pasożyta Cymothoa exigua

Makrozdjęcie pchli ukrytej w szczelinie mebla, ilustracja artykułu o trudnościach w zwalczaniu owadów
Makrozdjęcie pchli ukrytej w szczelinie mebla, ilustracja artykułu o trudnościach w zwalczaniu owadów

Źródło: eccoapi

Odkrycie pasożyta w Irlandii Północnej zrewolucjonizowało nasze rozumienie symbiozy morskiej. Ten niezwykły organizm potrafi fizycznie zastąpić organ vitalny swojej ofiary. Nasza podróż w głąb świata cymotoidów ujawnia mechanizmy ewolucji, które wydają się niemożliwe.

Jedna noc w 2013 roku, mężczyzna w Irlandii Północnej zszokowany odkrył coś niezwykłego wystającego z pyska dorsza, którego przygotowywał na obiad. Przyglądając się bliżej, stanął twarzą w twarz z nie kim innym jak słynnym gryzący język, znany również jako pasożyt ssący język. Ten gatunek, Cymothoa exigua, jest jednym z prawie 400 należących do rodziny pasożytów ryb zwanych cymotoidami.

Kim są cymotoidy?

Są to skorupiaki, a dokładniej izopody, jak pancerne ślimaki. Niektóre przyklejają się do głowy gospodarza, inne ssą krew z żaberek ryb, a jeszcze inne wdrapują się w mięso ryb i tworzą workowate błony wokół siebie. Jasne, że istnieje wiele uroczych sposobów bycia cymotoidem, ale Cymothoa exigua i inne celują konkretnie w języki ryb albo co najmniej w to, co u ryb uchodzi za język.

Mechanizm inwazji

Ponieważ zamiast tego, co uważamy za język, ryby mają strukturę kostną zwaną basihyal, wystającą z dna ich ust, którą używają do przemieszczania wody bogatej w tlen ku żaberkom i do połykania pokarmu. Gryzący język zaczyna szukać ryby, w której zamieszka na całe życie, co może trwać do około trzech lat. Mogą pływać przez dni, żyjąc z zapasów żółtka aż w końcu odczują zmianę światła i wychwytują chemikalne sygnały bliskiej ryby.

Transformacja pasożyta

Wpadają w akcję, przyklejają się do żaberek ryby za pomocą ostrych, zakrzywionych końcówek ich kończyn i wdrapują się w głąb. Tam, zrzucają pancerz, i ponieważ nie będą już żyć niezależnie, ich oczy cofają się, a ich kończyny tracą struktury przypominające włosy służące do pływania. W międzysie dojrzewają ich narządy produkujące i transportujące plemniki.

Zmiana płci wewnątrz gospodarza

Jeśli przeniosły się do ryby, która nie ma już gryzącego język na sterowniku, przyspieszą przez ten fazę męską i rozwiną się w samicę. Rosną znacznie większe, ich jądra kurczą się, ich jajniki stają się aktywne, tworzą woreczek rodny przypominający kangura, i wdrapują się do ust gospodarza i zaciskają się na jego basihyal. Tutaj, uważa się, że ssą krew z bardziej mięsistej części struktury przypominającej język ryby.

Funkcja zastępcza

Z czasem nawyki izopoda mogą powodować, że basihyal ryby zwiędnie, pozostawiając rybę z pasożytniczym skorupiakiem działającym jako przyrost przypominający język. W tej formie, gryzący język podejrzewa się, że funkcjonalnie zastępuje basihyal, przemieszczając pokarm i wodę przez usta ryby. Tylko dojrzałe samice gryzący język chwycają basihyal, i tylko jedna z nich w danej chwili doświadcza tego.

Dynamika populacji pasożyta

W przypadku, że kilku gryzących język dzieli tę samą szczęśliwą rybę i język jest już zajęty, pozostali pozostaną męscy, aż nastanie okazja do zmiany. Jeśli samica umrze, pobliski samiec może rozwinąć się w samicę i wypełnić niedawno opuszczone stanowisko. W przeciwnym razie samce głównie pozostają w żaberkach, choć mogą wdrapać się do ust w celu zapłodnienia.

Wpływ na zdrowie ryby

I gdy to się stanie, samica może wyprodukować setki małych gryzących język, nosząc je wewnątrz specjalnego woreczka, aż będą gotowe odpłynąć i znaleźć ryby własne, aby uczynić dom słodkim domem. Ryby mogą przeżyć lata zainfekowane cymotoidami, ale może to nie być zaskoczeniem, że posiadanie ssący krew izopoda za język nie jest idealne. Chociaż niektóre wydają się w dużej mierze niezdotknięte poza oczywistymi, lokalnymi uszkodzeniami, inne rosną wolniej, stają się anemiczne, i są bardziej podatne na czynniki stresujące środowiska.

Słowa kluczowe

Lokalizacje