Jednego dnia w grudniu 1963 roku Londyn został otoczony gęstą mgłą, która uniemożliwiła lądowanie wielu samolotów. Na pokładzie jednego z nich znajdował się przesyłka wysłana z Ugandy przez Denisa Berkita, brytyjskiego chirurga.
Historia próbek nowotworowych
Przesyłał on fragment nowotworowego guza. Zbiórka była świeża, pobrana od młodego pacjenta i była to 26. przesyłka tego typu wysłana przez Irlandczyka do jego kolegów z Wysp Brytyjskich.
Współzależność geograficzna chorób
Badania z poprzednich 25 lat nie przyniosły niczego, co można by było nazwać oczekiwanymi wynikami. Na przełomie lat 50. XX wieku Berkit zaczął rejestrować dużą liczbę przypadków dzieci z rakiem, guzy umiejscowione wokół żuchwy.
Gdy zaczął przyglądać się temu zagadnieniu z bliska, okazało się, że nie tylko guzy umiejscowione w innych częściach ciała mogą być powiązane z chorobą. Obszar, w którym występowały one, prawie dokładnie pokrywał się z obszarem, w którym występuje malaria w Afryce.
Wyglądało na to, że limfoma Burkitta mogła być spowodowana przez coś, co jak malaria jest przenoszone przez komary, najprawdopodobniej wirusa. Nie chodzi o zakaźny rak, ale raczej o rak spowodowany przez czynnik zakaźny.
Współczesne badania nad onkogenami
Istnienie wirusów powodujących białaczkę ptaków i sarkomę ptaków było już dobrze udokumentowane. W połowie XX wieku taka idea nie była niczym nowym.
Podróż do Manchesteru
Kiedy w 1963 roku 25 próbek limfomy Burkitta nadal nie dawały rezultatów, a 26. została odwołana z Londynu do Manchesteru ze względu na złe warunki atmosferyczne, wielu badaczy po prostu odrzuciłoby to.
Nie zrobił tego jednak Michael Epstein, który zdecydował się wcześnie rano wsiąść do swojego prywatnego samochodu i wyruszyć w 350-kilometrową podróż. Gdy próbka dotarła do Londynu, ciecz była bardzo mętna.
Ivon Baranowiela przetestowała ją tak jak wszystkie wcześniejsze próbki. Okazało się, że nie były to bakterie, ale pojedyncze komórki nowotworowe, które odpowiadały za zmianę wyglądu.
Odkrycie wirusa Epsteina-Barra
Komórki udało się pomnożyć z radością. Później pod mikroskopem elektronowym znaleziono w nich wirusa, który bardzo przypominał wirusa herpes.
Jest to wirus, który znamy dzisiaj jako wirus Epsteina-Barra i powodujący mononukleozę. Był pierwszym znanym wirusem ludzkim zdolnym do powodowania raka.
Skala zagrożenia
Odpowiada on za 250, a może nawet 350 tysięcy przypadków raka rocznie. W ostatnich latach okazał się czynnikiem etiologicznym w wielu stwardnieniu rozsianym oraz zespół chronicznego zmęczenia.
Powszechność infekcji
To, że nie jest to jakiś egzotyczny i rzadki mikrob. Szacuje się, że 90-95% wszystkich ludzi jest zakażonych wirusem Epsteina-Barra w ciągu swojego życia.
Większość organizmów spędza dekady bez objawów. To tylko jedna z wielu interesujących historii o najstraszniejszym wirusie, który prawie wszyscy z nas mamy.