Przełom zimy i wiosny to okres, w którym dochodzi do wzrostu liczby pożarów mających związek z nielegalnym procederem wypalania traw lub pozostałości po zeszłorocznych zbiorach. To zjawisko nie tylko niszczy środowisko naturalne, ale jak podkreślali podczas spotkania komendanci, przede wszystkim stanowi realne zagrożenie dla życia mieszkańców i ich mienia, a także angażuje znaczne siły interweniujących służb.
Statystyki pokazujące skalę problemu
Tylko od początku roku na Sądecczyźnie Straż Pożarna odnotowała już ponad 100 zgłoszeń dotyczących pożarów traw. Na podstawie danych z 2025 roku można jednoznacznie stwierdzić, iż pożary traw stanowią poważne zagrożenie dla życia i zdrowia – tylko w tym roku w Polsce śmierć w wyniku takiego incydentu poniosło siedem osób.
Sytuacja jest jeszcze bardziej dramatyczna pod względem liczby poszkodowanych fizycznie. W 2025 roku rannych zostało aż osiemdziesiąt sześć osób, co świadczy o ogromnej sile pożarowej i trudnościach w gaszeniu takich incydentów na bieżąco.
Pożary traw to także ogromne zaangażowanie sił i środków ratowniczych. Do ich zagaszenia zużyto 113 milionów litrów wody, co stanowi realny koszt operacyjny dla budżetu państwa oraz jednostek straży pożarnej.
Skala zniszczeń jest również ogromna pod względem powierzchni. Spaleniu uległo ponad sto kilometrów kwadratowych terenu rolniczego i nieużytkowego, co w efekcie prowadzi do trwałej degradacji gleby oraz utraty zasobów naturalnych.
Suma strat popożarowych wyniosła blisko 28 milionów złotych. Jest to kwota, która nie tylko obciąża budżet państwa na ratowanie mienia publicznego i prywatnego, ale także wpływa negatywnie na gospodarkę lokalną.
Średni czas trwania akcji gaszenia pożarów traw wyniósł nieco ponad godzinę. Tym samym zaangażowania podmiotów ratowniczych trwa krótko, jednak konsekwencje są długofalowe i bardzo poważne dla środowiska oraz bezpieczeństwa ludzi.
Nadchodzące zmiany prawne a odpowiedzialność rolników
Komendanci rozmawiali podczas spotkania o konieczności zintensyfikowania działań profilaktyczno-edukacyjnych. Mowa jest o uświadamianiu mieszkańcom negatywnych skutków oraz konsekwencji prawnych związanych z takim zachowaniem, jakim jest wypalanie trawy.
Szczególną uwagę komendanci zwrócili na nowelizacje Kodeksu wykroczeń oraz Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Zmiany te weszły w życie 1 stycznia br., a mają one na celu zaostrzenie odpowiedzialności za wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu pożarowemu.
Najważniejsze zmiany dotyczą podniesienia górnej granicy grzywny za sprowadzenie zagrożenia pożarowego. Dotychczas wynosiła ona pięć tysięcy złotych, a teraz wzrosła do trzydziestu tysięcy złotych, co drastycznie zwiększa koszt dla sprawcy.
Podwyższono również maksymalną wysokość mandatu karnego z 500 zł do 5 tys. zł. W przypadku popełnienia kilku wykroczeń jednym czynem kara ta wzrosła jeszcze bardziej, dotykając bezpośrednio portfele osób prowadzących gospodarstwa rolne.
Zgodnie z art. 82 par. 4 kodeksu wykroczeń za wypalanie trawy w odległości mniejszej niż 100 metrów od zabudowań, lasów lub zboża grozi kara aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
Szczególnie dotkliwe mogą być skutki dla osób prowadzących gospodarstwa rolne. Poza odpowiedzialnością karną rolnik może narazić się na utratę dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, co stanowi dodatkowy nacisk.
Dodatkowe sankcje zagrażają sprawcom, którzy doprowadzili do czyjejś śmierci lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu wielu osób. Wówczas karą może być nawet 15 lat więzienia za sprowadzenie zdarzenia mającego postać pożaru.
Apel o czujność i bezpieczeństwo
Policja i Straż Pożarna apelują do mieszkańców o rozwagę oraz czujność podczas porannych spacerów po polach. W przypadku zauważenia dymu, ognia lub osoby dokonującej podpalania należy niezwłocznie zadzwonić pod numer alarmowy 112.
Właściwa i szybka reakcja może uratować czyjeś mienie oraz życie ludzkie. Każde opóźnienie w zgłoszeniu pożaru traw drastycznie zwiększa ryzyko rozprzestrzenienia się ognia na pobliskie zabudowania.
Straż Pożarna Nowy Sącz prowadzi ciągłe monitorowanie sytuacji pogazowej na terenie powiatu. Działania te są kluczowe dla zapobiegania katastrofom i ochrony społeczności lokalnej przed zagrożeniami wynikającymi z nielegalnego wypalania traw.