Wczoraj i dziś to cykl, który pozwala nam spojrzeć wstecz na dzieje naszych okolic poprzez rzadkie fotografie oraz dokumenty historyczne. W tym odcinku skupiam się na losach drewnianego kościoła p.w. św. Mikołaja Biskupa, który stał w Tęgoborzu przez ponad dwa wieki.
Geneza budowy i rozwój świątyni
Pierwszą świątynia na miejscu obecnego kościoła powstała znacznie wcześniej niż to, co znamy z dokumentów z lat 50. W roku 1753 postawiono nowy budynek drewniany, który stał się centrum duchowym dla rosnącej gminy.
W ciągu dwóch stuleci świątynia ta przechodziła liczne modernizacje i naprawy. Najważniejszym momentem była przebudowa w XIX wieku, kiedy to kościół został odnowiony oraz wydłużony o kolejne nawy.
Zagrożenia związane z wodą
Na początku XX wieku budynek pokryto blachą dachową, co było koniecznością wynikającą ze starzejącej się konstrukcji. Jednak prawdziwe problemy zaczęły pojawiać się dopiero po powstaniu Zalewu Rożnowskiego.
Zbiornik wodny zaczął podnosić poziom wody w okolicy, a kościół znalazł się bezpośrednio na zagrożonej strefie. Woda regularnie zalała nie tylko wnętrze świątyni, ale także gospodarcze budynki parafialne i domy wiernych.
Parafia protestowała przeciwko tej sytuacji przez lata, dochodząc swoich praw do zwrotu kosztów ratowania wyposażenia. Organizowano wielkie akcji na rzecz uratowywania cennych przedmiotów liturgicznych z powodziowych wód.
Droga do przeniesienia kościoła
W międzyczasie, od 1959 roku trwały przygotowania do budowy nowego murowanego kościoła w Tęgoborzu. Nowa świątynia została poświęcona w roku 1969 i stała się głównym miejscem celebrowania mszy świętych.
Stary drewniany kościół uznano za zabytek, ale jego pozostawienie na miejscu stawało się coraz bardziej ryzykowne. Władze uznały jednak, że w obliczu rosnącego zagrożenia powodziowego konieczne jest fizyczne przeniesienie budynku.
Ugoda sądowa z 1960 roku
Kluczowym momentem była ugoda zawarta w sądzie dnia 20 września 1960 r. Dokument ten regulował kwestię zwrotu kosztów przeniesienia nie tylko kościoła, ale także organistówki i domu ubogich.
Formalności dotyczące przenoszenia świątyni trwały jeszcze przez kilka lat po podpisaniu ugody. Dopiero w roku 1982 budowla została rozebrana kawałek po kawałku, by zostać zmontowana na nowym miejscu.
Nowe życie w Tabaszowej
Kościół został przeniesiony do miejscowości Tabaszowa, która jest atrakcyjna widokowo i położona bezpiecznie poza zasięgiem wody. Fundamenty pod nowy budynek zostały wykonane z kamienia, co zapewniło trwałość konstrukcji.
W roku 1989 w Tabaszowej utworzono nową parafię p.w. św. Mikołaja Biskupa, która kontynuuje dzieło poprzedników. Świątynia ta stała się miejscem modlitwy dla mieszkańców gminy Łososina Dolna.
Konserwacja i dziedzictwo
Od wielu lat wewnątrz świątyni prowadzone są regularne prace konserwatorskie mające na celu zachowanie jej oryginalnego wyglądu. Drewno wymaga stałej opieki, aby uniknąć degradacji spowodowanej wilgocią czy szkodnikami.
Fotografie wykonane przez Mieczysława Jarończyka z przełomu lat 50. i 60. XX wieku są dziś nieocenionym dokumentem historycznym. Dzięki uprzejmości rodziny fotografika możemy podziwiać te obrazy w cyklu Wczoraj i dziś.
Niezbędne jest również porównanie starych fotografii z współczesnymi zdjęciami, które ukazują stan świątyni po przeniesieniu. Zmiany są widoczne nie tylko we wnętrzu, ale także w otoczeniu budynku.
- Drewniana architektura sakralna
- Historia kościoła w Tęgoborzu i Tabaszowej
- Załew Rożnowski a losy świątyń
- Mieczysław Jarończyk – fotografik z Nowego Sącza
- Prawo do zwrotu kosztów przeniesienia kościoła
- Parafia św. Stanisława w Tęgoborzu
- Kościół p.w. św. Mikołaja Biskupa Tabaszowa
- Gmina Łososina Dolna – historia miejscowości
Niech ta opowieść przypomni nam o trudnych decyzjach, które musieli podejmować nasi przodkovi w obliczu zmieniającej się rzeczywistości. Historia tej świątyni jest jednocześnie historią całego regionu sądeckiego.