W połowie lata 1981 roku sytuacja na rynku żywnościowym w naszym kraju pogarszał się z każdym dniem. Ludzie czuli brak chleba, mięsa i innych niezbędnych produktów codziennego użytku. Władze centralne podjęły decyzje o zmniejszeniu racji przydzielanych obywatelom oraz znaczącej podwyżce cen w sklepach.
Planowanie protestów na terenie Małopolski
Zarząd Regionu Małopolska Solidarności zaplanował serię marszy, które miały odbyć się 7 sierpnia tego roku. Miejsca wyznaczonymi do manifestacji były Kraków, Tarnów oraz Nowy Sącz. Głównym celem tych zgromadzeń było wyrażenie sprzeciwu wobec polityki władz w kwestii wyżywienia narodu.
Konflikt z lokalnymi administracjami
Władze lokalne w Nowym Sączu początkowo nie zgodziły się na przejście protestujących trasą proponowaną przez delegaturę związku zawodowego. W takiej sytuacji organizatorzy ogłosili gotowość do podjęcia strajku ostrzegawczego zaplanowanego na 12 sierpnia.
W ostatniej niemal chwili sytuacja uległa zmianie i władze zmieniły swoje stanowisko co pozwoliło na odbycie się marszu. Związek zawodowy zadeklarował, że w manifestacji weźmie udział kilka tysięcy osób z całego regionu.
Trasa marszu głodowego
Marsz rozpoczął swoją drogę od Starej Sandecji przy Al. Wolności i kierował się ulicami Morawskiego oraz Jagiellońską. Uczestnicy dotarli w końcu na Rynek, gdzie odbyły się najważniejsze działania protestacyjne.
Hasła niesione przez tłum
Niesiono hasła takie jak: ,Żądamy pełnych racji żywnościowych, czy Zamiast wódki chcemy chleba. Inne z transparentów głosiły, że nic nie będzie bez woli narodu oraz nasza ziemia jest w stanie nas wyżywić.
Przed gmachem Urzędu Wojewódzkiego Stanisław Cichoński odczytał rezolucję zawierającą wszystkie żądania zgromadzonych. Razem z Jerzym Wyskielem i Grzegorzem Sajdakiem przekazał jej tekst wicewojewodzie Władysławowi Gawlasowi.
Spotkanie z prezydentem miasta
Priest ratuszem tę samą rezolucję odczytał Jerzy Wyskiel, a następnie wręczył ją prezydentowi miasta Bolesławowi Basińskiemu. W dokumencie oprócz protestu we wspomnianych sprawach podkreślono wielokrotne wystąpienia Solidarności z koncepcjami przełamania impasu żywnościowego.
W rezolucji zaznaczono, że te propozycje reform gospodarczych spotkały się jedynie z atakami i bezpodstawnymi oskarżeniami ze strony władz. W treści dokumentu wyrażano pełne poparcie dla stanowiska Prezydium KKP co do podwyżki cen jako elementu szerokiej reformy.
Elementy proponowanej reformy
Zasadniczymi elementami tej reformy miały być samorząd pracowniczy oraz mechanizm rynkowy. Zarząd Regionu Małopolska podjął dalsze działania i nawiązał rozmowy w sprawie żywności z ministrem Łakomcem.
Uchwałą z dnia 11 sierpnia 1981 roku powołano zespół do prowadzenia tych rozmów, który miał na celu ujednolicenie przydziałów kartowych na terenie całego regionu. W skład tego zespołu weszła osoba reprezentująca Nowy Sącz.
Ustalenia dotyczące kart żywnościowych
Celem prowadzonych rozmów było osiągnięcie porozumienia co do przydziałów, co udało się przeprowadzić po kilku tygodniach negocjacji. Ze strony władz z nowosądeckiego uczestniczył dyrektor Wydziału Gospodarczego Urzędu Wojewódzkiego.
Dzięki tym działaniom sytuacja w regionie zaczęła się stopniowo stabilizować, choć pamięć o tych trudnych dniach pozostaje żywa. Archiwalne zdjęcia Juliusza Jarończyka pozwalają nam zobaczyć twarze ludzi z tamtego czasu i zrozumieć skalę ich obaw.
Historia ta przypomina nam, jak ważna jest rola społeczeństwa cywilnego w rozwiązywaniu kryzysów gospodarczych. Marsze głodowe były wyrazem determinacji Polaków by bronić swoich praw i godności.