W środę 12 sierpnia 2026 roku nad ziemią, a konkretnie w okolicach Nowego Sącza i całej Sądecczyzny, wydarzą się dwa spektakularne zjawiska astronomiczne. Pierwszym będzie częściowe zaćmienie Słońca, które nastąpi pod koniec popołudnia. Drugim widowiskiem będą meteory Perseidy, których można doświadczyć w nocnym niebie po zachodzie słońca.
Częściowe zaćmienie Słońca nad Sądecczyną
W dniu 12 sierpnia Księżyc znajdzie się na tle naszego gwiazdozbioru, częściowo zasłaniając blask naszej Gwiazdy. Dla mieszkańców regionu wielkość tego zjawiska wyniesie około siedemdziesięciu sześciu procent całkowitej powierzchni Słońca.
Najintensywniej efekt ten będzie widoczny w godzinach wieczornych, kiedy to dla Nowego Sącza maksimum zaćmienia przypada o około 19:56. W tym momencie czasowe ciemnienie będzie miało miejsce jeszcze przed oficjalnym zachodem słońca nad horyzontem.
Astronomowie i specjaliści zalecają bardzo ostrożne podejście do obserwacji tego momentu. Bezpośrednie patrzenie na zaćmione Słońce bez specjalnych filtrów ochronnych może trwale uszkodzić siatkówkę oka oraz prowadzić do ostatecznej utraty wzroku.
Zwykłe okulary przeciwsłoneczne, nawet te z ciemnymi soczewkami, nie zapewniają wystarczającego poziomu ochrony przed intensywnym promieniowaniem ultrafioletowym i podczerwonym. Należy używać wyłącznie dedykowanych filtrów astronomicznych lub specjalnie przygotowanego sprzętu obserwacyjnego.
Nawet krótkotrwałe spojrzenie na niezasłonięte Słońce w trakcie zaćmienia może być dla oka bardzo niebezpieczne. Dzieje się tak dlatego, że źrenica rozszerza się pod wpływem zmniejszonej jasności, co pozwala na wejście większej ilości szkodliwego światła do wnętrza gałki ocznej.
Warto przypomnieć, że zjawisko to zachodzi w nowiu Księżyca. Oznacza to brak znaczącego oświetlenia nocnego przez satelitę Ziemi, co sprzyja lepszej widoczności meteorów po zakończeniu obserwacji słonecznych.
Księżyc podczas zaćmienia znajduje się na niskim położeniu nad horyzontem w regionie Sądecczyzny. Mimo to warunki atmosferyczne i brak chmur pozwolą na wyraźne dostrzeżenie krawędzi ciemnej plamy rzucanej przez nasz satelitę.
Perseidy po zmierzchu nad Nowym Sączem
Gdy słońce zniknie za horyzontem, niebo zacznie powoli mrocznieć i przygotowywać się do drugiego spektaklu. Meteoroidy wchodzące w atmosferę Ziemi będą pozostawiały po sobie ślad świetlny na tle gwiazd.
Ziemia minie smugę pyłu kosmicznego, która została pozostawiona przez komety Swift-Tuttle jeszcze przed momentem zaćmienia. To właśnie te cząsteczki będą tworzyć widowisko meteorów Perseidów nad naszym regionem.
Obserwacje tych zjawisk będą możliwe dzięki nowiu Księżyca, które występuje w nocy z 12 na 13 sierpnia. Brak światła księżycowego pozwoli dostrzec słabsze meteory, które często giną w cieniu oświetlenia satelity.
Liczba meteorów może sięgać nawet kilkuset rocznie nad Sądecczyną. Widzowie będą mogli obserwować ich ruchy na niebie i liczyć te najjaśniejsze z nich podczas trwania nocnej części widowiska astronomicznego.
Bezpieczeństwo i organizacja imprez
Dla mieszkańców Nowego Sącza to wyjątkowa okazja do wspólnego spędzenia czasu na obserwacji nieba bez konieczności opuszczania regionu. Zjawisko może stać się pretekstem do organizowania lokalnych imprez astronomicznych, co wzmocni spójność społeczności i popularyzuje wiedzę o astronomii wśród mieszkańców.
Organizatorzy powinni zapewnić odpowiednie punkty obserwacyjne z dala od głównych ulic miasta. Światła samochodów oraz latarni mogą zakłócać widoczność meteorów, dlatego warto wybrać się w okolice poza zabudowaniami miejskimi lub do parku.
Warto też pamiętać o odpowiednim ubraniu na wieczorne i nocne temperatury. W sierpniu nad Sądecczyną może być chłodniej niż wydaje się to początkowo, więc kurtki i bluzy są koniecznością dla wszystkich uczestników obserwacji.