W ramach dwunastej edycji Budżetu Obywatelskiego Nowego Sącza proces selekcji projektów zakończył się drastycznym ograniczeniem liczby dopuszczonych inicjatyw. Z siedemdziesięciu czterema zgłoszeniami, które wpłynęły do urzędu miasta przed zamknięciem okna na wnioski, tylko cztery i pół dziesiątki przeszło pozytywnie przez ostre sito komisji weryfikującej.
Drastyczne odstąpienie od większości wniosków
Komisja Weryfikująca podjęła trudną decyzję o odrzuceniu aż jednej trzeciej wszystkich zgłoszeń, co stanowi wyraźny sygnał dla przyszłych mieszkańców i organizacji pozarządowych. Odrzucono projekty z różnych osiedli, często wskutek drobnych naruszeń regulaminu budżetu obywatelskiego lub braku spójności merytorycznej w opisie zadania.
Jedynym projektem na szczeblu ogólnomiejskim został wniosek zatytułowany "Koalicja dla Nowego Sącza", który otrzymał pozytywną opinię mimo krytyki ze strony niezależnych obserwatorów. Projekt ten zawiera listę aż dwudziestu ośmiu miejsc w mieście, gdzie planowane są drobne naprawy chodników, parkingów czy placów zabaw.
Analiza treści tego wniosku wskazuje na wyraźny charakter autopromocyjny oraz polityczny. Został on przygotowany głównie przez radnych i przewodniczących zarządów osiedli z Koalicji Nowosądeckiej Ludomira Handzla, co rodzi pytania o obiektywność procesu weryfikacji.
Problem spójności logicznej projektu ogólnomiejskiego
Niezależnie od intencji autorów, projekt ten narusza zasadniczy wymóg regulaminu, który wymaga kompletności i logicznego powiązania elementów zadania. W przypadku "Koalicji dla Nowego Sącza" elementy te nie są w pełni spójne merytorycznie ani miejscowo, co powinno być podstawą do odrzucenia wniosku.
Pomimo formalnych zarzutów dotyczących braku spełnienia regulaminu, projekt ten został dopuszczony i będzie wykorzystywany przez obozy polityczne w celach promocyjnych. Jest to zabieg powtarzający się od wielu lat w nowosądeckim budżecie obywatelskim.
Finanse na działania lokalne versus projekty integracyjne
Kwota przeznaczona na realizację wszystkich projektów, które przeszły do głosowania, wynosi łącznie pięć milionów dwiestu trzydziestu trzech tysięcy złotych. Połowa tej sumy jest zarezerwowana wyłącznie dla zadań ogólnomiejskich, podczas gdy druga połowa podzielono proporcjonalnie między działania na dwudziestu pięciu osiedlach.
Proporcje podziału środków uwzględniają liczbę mieszkańców poszczególnych dzielnic oraz powierzchnię terenu objętego inwestycjami. Jednakże w praktyce większość dopuszczonych projektów to działania o charakterze imprezowym, takie jak wycieczki, grilla czy potańcówki.
Wśród osiedli dominują te z największymi pulami finansowymi na cele integracyjne. Na czołowych miejscach znajdują się dzielnice Zawada, Biegonice oraz Kochanowskiego, które otrzymają odpowiednio dwieście tysięcy zł i blisko sto osiemdziesiąt sześć tysięcy złotych.
Nawet mniejsze społeczności lokalne miały szansę na realizację swoich pomysłów. Osiedla takie jak Falkowa czy Nawojowska otrzymały środki rzędu stu dwudziestu pięciu tysięcy złotych, co pozwoliło im zrealizować planowane imprezy integracyjne.
Niepowodzenie osiedli Gorzków i Gołąbkowice
W tym roku sytuacja na niektórych dzielnicach jest szczególnie trudna. Osiedle Gorzków nie będzie miało żadnego projektu finansowanego z budżetu obywatelskiego, ponieważ obie zgłoszone inicjatywy zostały odrzucone przez komisję.
Z kolei osiedla Gołąbkowice oraz Helena otrzymały po jednym dopuszczonym projekcie. Jest to wynik zbliżony do sytuacji na innych dzielnicach takich jak Kaduk czy Westerplatte, które również miały tylko jedną szansę na realizację pomysłu mieszkańców.
Historia spadków liczby zgłoszeń
Obszerne dane historyczne pokazują wyraźny trend spadkowy w zaangażowaniu mieszkańców. W roku 2021, podczas dwunastej edycji poprzedniej, liczba projektów dopuszczonych do głosowania była rekordowa i wynosiła aż sto dziewięćdziesiąt osiem.
Od tego czasu liczba zainteresowanych czynnym udziałem w budżecie obywatelskim wyraźnie spada. Przyczyną jest wiele patologii towarzyszących nowosądeckiemu procesowi partycypacyjnemu, które zniechęcają potencjalnych wnioskodawców do składania propozycji.
W roku 2022 liczba projektów po weryfikacji wyniosła osiemdziesiąt dwa, a rok później spadła ona jeszcze bardziej. W zeszłym roku pozytywną opinię uzyskało pięćdziesiąt pięć wniosków, co potwierdza tendencję do zmniejszania się puli pomysłów.
Harmonogram głosowania i możliwość odwołań
Mieszkańcy mają jeszcze okazję wpłynąć na ostateczny kształt budżetu. Wniosek przysługuje wnioskodawcom możliwość złożenia odwołania od negatywnego wyniku weryfikacji w terminie trzech dni roboczych.
Ostatnia lista zadań wybranych do głosowania zostanie podana do publicznej wiadomości na początku września, najprawdopodobniej przed końcem tego miesiąca. Głosowanie nad dopuszczonymi projektami potrwa od czternastego do dwudziest pierwszego września bieżącego roku.
Pełna lista wszystkich zgłoszonych projektów oraz wyniki ich weryfikacji są dostępne na oficjalnej stronie internetowej budżetu obywatelskiego Nowego Sącza. Każdy mieszkaniec może tam sprawdzić szczegóły swoich lub innych wniosków złożonych do systemu.
Warto pamiętać, że proces ten jest kluczowy dla demokracji lokalnej i wpływa na to, jak będą finansowane przestrzeń publiczną w przyszłym roku.