W połowie ubiegłego wieku panowało głęboko zakorzenione przekonanie, że podnoszenie płaczących dzieci i przytulanie ich należy unikać, ponieważ wpłynie to negatywnie na ich przyszłą osobowość. Wierzano również, że dziecko przywiązuje się do matki głównie dlatego, że otrzymuje od niej pokarm. Te teorie kształtowały podejście do wychowania w wielu domach i instytucjach opiekuńczych.
Metodologia eksperymentu z małpami
Harry Harlow przeprowadził serię eksperymentów, które temu przekonaniu przeczyły, ale które obecnie byłyby uznane za nieetyczne. Izolował on małpy od ich matek, podając im zamiast nich dwa sztuczne modele. Pierwsza wersja była wykonana z siatki metalowej, a druga z miękkiej gąbki i ręcznika.
Rola pokarmu w budowaniu więzi
Pierwsza grupa młodych małp otrzymywała mleko wyłącznie z miękkiej wersji lalki, podczas gdy druga grupa karmiona była tylko przez metalową kukłę. Badacz obserwował, w jakich warunkach młode zwierzęta spędzają czas i gdzie szukają schronienia.
Niezależnie od tego, która sztuczna matka karmiła, wszystkie małpy spędzały czas przytulone z lalką z szmaty i nawiązywały do niej silną więź. Wyniki te były zaskakujące, ponieważ pokazały, że pokarm nie jest jedynym motywatorem do przywiązania.
Reakcja na zagrożenia
W kolejnej części eksperymentów do klatek umieszczano przedmioty, które przerażały małpy, takie jak głośne dźwięki lub ruchome obiekty. W tej sytuacji wszystkie z nich, bez wyjątku, uciekały w ramiona lalki z szmaty, szukając tam bezpieczeństwa.
Znaczenie dotyku uspokajającego
Te badania pokazały znaczenie potrzeby uspokajającego dotyku dla małych ssaków. Pokazały one, że poczucie bezpieczeństwa i komfortu emocjonalnego budowane jest na fizycznej bliskości, a nie tylko na dostarczaniu pożywienia.
Wpływ na współczesne podejście do dzieci
Wyniki tych badań miały ogromny wpływ na współczesne podejście do wychowania. Dziś wiadomo, że przytulanie i dotyk są niezbędne dla prawidłowego rozwoju emocjonalnego dziecka. Ignorowanie potrzeb emocjonalnych może prowadzić do problemów w dorosłym życiu.
Podsumowanie znaczenia badań
Eksperymenty Harlowa dowiodły, że miękka, ciepła postać jest dla młodego organizmu ważniejsza niż źródło pokarmu. To odkrycie zmieniło sposób, w jaki traktujemy potrzeby emocjonalne dzieci w rodzinach i placówkach opiekuńczych. Dziś kładziemy większy nacisk na budowanie bezpiecznych relacji poprzez dotyk i uwagę.