Chyba każdy doświadczył hyku czkawki i chyba każdy jej nie lubi, ponieważ ten mimowolny odruch bywa bardzo irytujący i utrudnia normalne funkcjonowanie.
Jak powstaje czkawka w organizmie?
Czkawkę powodują niekontrolowane i nieregularne skurcze przepony oraz często również mięśnie międzyżebrowe, które są odpowiedzialne za proces oddychania.
Przepona jest mięśniem oddzielającym klatkę piersiową od jamy brzusznej i bierze kluczowy udział w procesie oddychania, regulując przepływ powietrza do płuc.
Sygnały, kiedy przepona oraz inne mięśnie oddechowe mają się kurczyć, a kiedy rozkurczać są przekazywane przez różne nerwy i koordynowane przez różne struktury układu nerwowego.
Jeśli praca któregoś z tych elementów zostanie zaburzona lub nerwy zostaną podrażnione to, między innymi, przepona zacznie dostawać sygnały, które spowodują jej mimowolne i nagłe skurcze.
A te sprawią że gwałtownie wciągniemy powietrze, a jako naturalna reakcja organizmu praktycznie w tym samym momencie głośnia zamyka się, zwiernają się struny głosowe.
Wtedy z naszych ust wydobywa się dobrze wszystkim znany dźwięk hyk, który jest charakterystycznym sygnałem dla otoczenia, że coś w naszym układzie oddechowym nie działa zgodnie z planem.
Co wywołuje ten uciążliwy odruch?
A co przyczynia się do tych zaburzeń struktur ośrodka nerwowego i naszych nerwów które wywołują czkawkę? Ogólnie bardzo wiele rzeczy, ponieważ nerwy unerwiają większość organów wewnętrznych klatki piersiowej, jamy brzusznej, oraz część narządów szyi i głowy.
Najczęstszym powodem, jest rozciągnięcie ścian żołądka i jego nacisk na przeponę, który może wynikać z obfitego posiłku, picia napojów gazowanych lub połykania dużej ilości powietrza np. podczas żucia gumy.
Spożywaniem substancji, które mogą podrażnić układ pokarmowy takie jak ostra papryka czy alkohol - stąd też wzięło się sformułowanie piacka czkawka - również może nas doprowadzić do tego stanu.
Używanie substancji podrażniających układ oddechowy np. palenie papierosów jest kolejnym czynnikiem, który może wywołać ten niechciany odruch.
Inną przyczyną może też być podrażnienie nerwów w okolicy krtani przez zbyt ciepłe lub zbyt zimne napoje czy jedzenie, co powoduje nagłą reakcję układu nerwowego.
Kolejnymi powodami mogą być nadmierna ekscytacja lub lęk i niepokój, szczególnie jak towarzyszy im zwiększona ilość oddechów lub połykanie powietrza, co destabilizuje pracę przepony.
Przy okazji wspomnę wam o zabawnej ciekawostce. Jeden z tych nerwów, a dokładniej nerw błędny unerwia nasze uszy, co sprawia, że nawet włos łaskoczący błonę bębenkową w kanale słuchowym może wywołać czkawkę.
Kiedy czkawka staje się problemem zdrowotnym?
Przyczyny, które wymieniłam dotyczą standardowej czkawki, która trwa zazwyczaj parę minut i ustępuje sama po krótkim czasie.
Dosyć rzadko, jednak zdarza się, że czkawka utrzymuje się znacznie dłużej, co może świadczyć o bardziej złożonych przyczynach medycznych.
Gdy nie ustępuje po 48 godz., ale trwa krócej niż miesiąc, nazywa się ją przetrwałą, a gdy trwa dłużej niż miesiąc, określa się ją jako przewlekłą.
Może być spowodowana wieloma innymi czynnikami np. przyjmowaniem leków, zatruciem, zapaleniem gardła, cukrzycą, chorobami niedokrwiennym serca, udarem mózgu i może być niespecyficznym objawem ponad 100 różnych chorób.
Jeżeli czkawka utrzymuje się u was długo, to koniecznie powinniście udać się do lekarza, aby wykluczyć poważniejsze schorzenia leżące u podstaw tego objawu.
Obecny wynik w księdze rekordów Guinnessa na najdłuższą czkawkę wynosi aż 68 lat, co pokazuje, jak bardzo ten stan może być uciążliwy i niebezpieczny dla zdrowia.
Jak skutecznie pozbyć się czkawki?
Generalnie czkawki możne nabawić się na wiele sposobów, ale jeśli mowa o zwyczajnej czkawce, to istnieje również nie mniej metod, aby się jej pozbyć.
Te, których działanie da się uzasadnić można podzielić na dwie kategorie: Na metody, które polegają na zwiększeniu odsetku dwutlenku węgla we krwi, co sprawia, że nasz organizm skupia się na poprawie procesów związanych z oddychaniem.
Przykładowo: wstrzymywanie powietrza, oddychanie za pomocą torebki lub powolne wypicie szklanki wody, które pomagają resetować pracę przepony.
Oraz metody, które polegają na stymulowaniu naszych nerwów tak, aby musiały zająć się jakimiś innymi czynnościami, działając jak odwrócenie uwagi naszego organizmu.
Do tych metod należą: połknięcie łyżki cukru/miodu lub ugryzienie cytryny, które wprowadzają do organizmu nowe bodźce chemiczne.
Przestraszenie kogoś z czkawką jest kombinacją tych metod, ponieważ przerażone osoby wstrzymują powietrze i jednocześnie ich nerwy są silnie pobudzone przez nagły stres.
Warto pamiętać, że choć czkawka jest uciążliwa, w większości przypadków jest bezbolesna i niegroźna, pod warunkiem że nie trwa ona zbyt długo.
Regularne obserwowanie swojego stylu życia i unikanie czynników wyzwalających, takich jak gazowane napoje czy ostre potrawy, może pomóc w zapobieganiu nawrotom tego niechcianego odruchu.