Kultura, Sport

Muszyna

Nowy tom badawczych rozpraw o Sądecczyźnie: co znajdziemy w VII Studia Sandecjana

Elegancki budynek Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu, widok z ulicy Długosza 3.
Prezentacja Małopolskiego Centrum Kultury „Sokół”, reprezentacyjnej architektury miejskiej zlokalizowanej przy ulicy Długosza 3 w Nowym Sączu. Budynek łączy historyczny charakter z nowoczesnymi funkcjami kulturalnymi, co podkreślają jego bogato zdobiona elewacja i dbałość o detale architektoniczne. Po lewej stronie widoczna jest bardziej współczesna część kompleksu, kontrastująca z zabytkową częścią główną. Otoczenie sugeruje aktywny obszar miejski, idealny na wydarzenia kulturalne i spotkania lokalnej społeczności. Budynek ten stanowi ważny punkt orientacyjny w krajobrazie Nowego Sącza, będąc świadectwem historii miasta i centrum życia artystycznego.

Źródło: wikipedia

W czwartek, 22 października, zapraszamy do Gmachu Głównego Muzeum Ziemi Sądeckiej na wyjątkowe spotkanie z historią regionu. O godzinie 17.00 odbędzie się oficjalna premiera siódmego tomu prestiżowego rocznika naukowego pod tytułem Studia Sandecjana. Wydarzenie ma na celu popularyzację najnowszych osiągnięć badawczych dotyczących dziejów Nowego Sącza i okolicznych terenów. Publikacja ta jest nie tylko zbiorem suchych faktów, ale przede wszystkim żywym świadectwem bogatej przeszłości naszego regionu. Zapraszamy wszystkich miłośników historii, lokalnych patriotów oraz studentów humanistyki do udziału w dyskusji nad zawartymi w tomie artykułami.

Sam fakt ukazania się kolejnego tomu Studia Sandecjana jest dla mnie, jako redaktora śledzącego życie kulturalne regionu, powodem do ogromnej satysfakcji i dumy z naszej lokalnej społeczności. To wydawnictwo nie powstało przypadkiem, ale jest wynikiem wielomiesięcznej pracy zespołu naukowców, historyków oraz pasjonatów dziejów Sądecczyzny. Każdy numer tego rocznika to skrupulatnie zebrane materiały, które uzupełniają naszą wiedzę o przeszłości Nowego Sącza i okolicznych miejscowości. Tom VII nie jest wyjątkiem od reguły, wręcz przeciwnie, zawiera niezwykle ciekawe i różnorodne tematy badawcze. Od prehistorycznych fortyfikacji po współczesne szkice historyczne, zakres tematyczny publikacji jest naprawdę imponujący. Dzięki takiemu podejściu do historii, możemy lepiej zrozumieć korzenie, które kształtują tożsamość naszego regionu już od wieków. Spotkanie w muzeum będzie doskonałą okazją, aby poznać twarze stojące za tymi badawczymi wysiłkami.

Promocję nowej publikacji poprowadzi Agnieszka Małecka, która z pewnością wprowadzi uczestników w klimat wydarzenia i zaprezentuje strukturę tomu. Redaktor naczelny Leszek Migrała omówi zawarte w książce artykuły, dzieląc się swoimi przemyśleniami na temat ich znaczenia dla historiografii regionu. To on stoi za koncepcją całego projektu, dbając o najwyższe standardy merytoryczne i edytorskie publikacji. Jego doświadczenie jest kluczowe dla utrzymania ciągłości i jakości wydawniczej Studia Sandecjana przez lata. Obecność tak doświadczonych specjalistów gwarantuje, że spotkanie będzie merytorycznie wyjątkowe i wyczerpujące merytorycznie. Każdy uczestnik znajdzie tam coś dla siebie, niezależnie od tego, czy jest ekspertem, czy ciekawym laikiem.

Rada Naukowa rocznika liczy się z takimi postaciami jak prof. dr hab. Tadeusz Aleksander czy dr hab. Grzegorz Chajko, co dodaje publikacji ogromnego autorytetu naukowego. W skład grona doradców wchodzą również profesorowie Julian Dybiec, Franciszek Leśniak oraz Marcin S. Przybyła, którzy przyczyniają się do waloryzacji badawczej tekstu. Nie może brakować także dr hab. Jana Wnęka, którego wiedza z zakresu historii oświaty jest bezcenna dla regionu. Takie grono ekspertów zapewnia, że każdy drukowany w tomie tekst przechodzi rygorystyczną weryfikację merytoryczną przed publikacją. To gwarancja rzetelności informacji, na której zależy każdemu poważnemu wydawnictwu naukowym. Współpraca z takimi uczonymi podnosi poziom całego projektu na skalę ogólnopolską, a nie tylko lokalną.

Różnorodność tematyczna siódmego tomu

Zawartość tomu VII jest niezwykle bogata i obejmuje szerokie spektrum zagadnień historycznych, od najdawniejszych czasów po nowożytność. Jednym z ciekawszych artykułów jest praca Marcina S. Przybyły dotycząca prehistorycznych kamiennych fortyfikacji z Góry Zyndrama. Autor zastanawia się nad stylem i funkcją tych obiektów, co rzuca nowe światło na życie naszych przodków w tym rejonie. Tego typu badania archeologiczne są kluczowe dla zrozumienia pierwotnego osadnictwa na terenach Sądecczyzny. Pozwala nam to spojrzeć na krajobraz kulturowy regionu z zupełnie innej, często pomijanej perspektywy czasowej.

Kolejnym ważnym wątkiem jest średniowieczna historia Muszyny, którą przybliża Sławomir Wróblewski w swoim szczegółowym opracowaniu. Tekst ten uzupełnia luki w wiedzy o tym mieście, które odgrywało istotną rolę w regionalnych strukturach gospodarczych i administracyjnych. Nie mniej ciekawy jest artykuł Krzysztofa Sajdaka poświęcony dziejom kościoła pw. Znalezienia Krzyża Świętego w Nowym Rybiu. Historia sakralna jest nieodłącznym elementem tożsamości wielu miejscowości na Sądecczyźnie, a ten tekst jest doskonałym przykładem takiej pracy.

Sztuka i architektura sakralna w regionie

Warto zwrócić uwagę na analizę barokowej dekoracji malarskiej Marcina Fidowicza w kościele w Jazowsku, przygotowaną przez Annę Forczek-Sajdak i Wiktorię Kałwak. Tego typu badania nad sztuką sakralną pozwalają nam lepiej docenić dziedzictwo kulturowe zachowane w naszych świątyniach. Gabriela Stawowiak z kolei opisuje przebudowę wnętrza kościoła w Ptaszkowej w latach dwudziestych i trzydziestych XX wieku, co jest ważnym świadectwem modernizacji architektury religijnej.

Nie można pominąć również artykułu Agaty Tobiasz o wycieczkach Wojciecha Gersona w okolice Krynicy, który łączy historię sztuki z literaturą i podróżnictwem. Taka perspektywa pozwala nam zrozumieć, jak artyści postrzegali nasz region na przełomie XIX i XX wieku. Waldemar Nadolski przybliża natomiast postać Jordanówki Kowalskiego w Nowym Sączu, co jest cennym uzupełnieniem lokalnych kronik biograficznych.

Szkice historyczne i pamięć o ludziach

Maciej Dominik Styczyński pisał o rodzinie Styczyńskich, ukazując losy jednego z rodów związanych z historią regionu. Jan Wnęk omawia rozwój badań nad historią oświaty w Sądecczyźnie, co jest tematem niezwykle istotnym dla zrozumienia społecznego rozwoju lokalnej społeczności. Leszek Migrała przygotował dwa szkice historyczne dotyczące Piwnicznej i Muszyny, które stanowią syntezę dotychczasowej wiedzy na temat tych miejscowości.

Rozdział Miscellanea zawiera m.in. przyczynek do historii domu przy ul. Jana Długosza w Nowym Sączu, gdzie działały Siostry Felicjanki. Agnieszka Małecka wspomina o Wittigach i Barbackich w Chełmcu, łącząc lokalną historię z szerszym kontekstem rodowym. Wojciech Molendowicz dzieli się refleksjami duchowymi oraz wspomnieniami o Wiesławie Wcześnym, co dodaje publikacji osobistego ciepła.

W części Pro Memoria upamiętniono ks. Gerarda Bratka w 60. rocznicę jego śmierci, podkreślając jego wiary, odwagę i zaangażowanie. Profesor Adam Myjak (1947-2025) został uhonorowany osobnym wspomnieniem autorstwa Tadeusza Aleksandra, co jest hołdem dla wybitnego badacza regionu. Zapisy kronikarskie Piotra Tengowskiego oraz notatnik bibliograficzny Marty Treit uzupełniają całość, tworząc kompleksowy obraz życia kulturalnego i naukowego muzeum w 2025 roku.

Uczestnictwo w takiej premierze to nie tylko okazja do poznania nowych faktów historycznych, ale także spotkanie z ludźmi, którzy oddają się badaniom dla dobra wspólnej pamięci. Zachęcam wszystkich mieszkańców Nowego Sącza i okolic do przybycia na ulicę Jagiellońską 56 w czwartek o godzinie 17.00. To wydarzenie, które warto wpisać w kalendarz, jeśli zależy Wam na byciu na bieżąco z kulturą regionu. Historia Sądecczyzny jest żywa i ciągle się rozwija dzięki takim inicjatywom wydawniczym. Niech siódmy tom Studia Sandecjana będzie początkiem Waszej głębszej fascynacji tym, co dzieje się wokół nas.

Słowa kluczowe

Lokalizacje